بودجه سال 89 در کمیسیون تلفیق

گفتگو با :
دکتر جعفر قادری ، نایب رئیس کمیسوین برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی
حجت الاسلام محمد رضا میرتاج الدینی: معاون پارلمانی رئیس جمهور
محمد رضا خباز ،سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس

از امروز عملاً پییشنهادات نمایندگان در مورد بودجه 89 در کمیسیون های تخصصی بررسی می شود و تا پایان هفته پیشنهادات مصوب کمیسیون ها به کمیسیون تلفیق ارجاع می شود.

رادیو گفتگو:بودجه سال 89 چندی پیش توسط رئیس محترم جمهوری به مجلس شورای اسلامی تقدیم شد ،   در حال حاضر بررسی بودجه 89 در کمیسیون ها در چه مرحله ای است؟

قادری:استحضار دارید که نمایندگان یک فرصت ده روزه دارند که پیشنهادات خود را به کمیسیون های تخصصی ارجاع کنند . دیروز آخرین روز تحویل پیشنهادات نمایندگان بود. از امروز عملاً پییشنهادات نمایندگان در کمیسیون های تخصصی بررسی می شود و تا پایان هفته پیشنهادات مصوب کمیسیون ها به کمیسیون تلفیق ارجاع می شود و از امروز هم ان شاالله انتخابات هیات رئیسه کمیسیون تلفیق برگزار می شود و عملاً بعد از 22 بهمن،بعد از 30 صفر یعنی سه شنبه آینده اولین جلسه کمیسیون تلفیق را برای بررسی بودجه خواهیم داشت.

رادیو گفتگو: یعنی کمیسیون ها فقط یک هفته وقت دارند؟

قادری:کمیسیون ها در این فاصله سه چهار روزه باید پیشنهادات را جمع بندی کنند.

رادیو گفتگو:به دلیل تعطیلات است

قادری:    بله.

رادیو گفتگو:نظرتان راجع به بودجه 89 چیست؟

قادری:بودجه،استحضار دارید هم از نظرکل منابع عمومی بودجه و هم بودجه عمومی دولت تقریباً رشد بیش از 30 درصدی را داشته که به نظر می رسد اشکالات و ایراداتی دارد که من به چند ویژگی آن اشاره می کنم و توضیح می دهم. یکی اینکه در این بودجه نرخ هر دلار 985 تومان در نظر گرفته شده،تولید نفت 4 میلیون،صادرات نفت 2.3 (دو و سه دهم )میلیون بشکه است و حدود 50 هزار میلیارد توان درآمد دولت از محل صادرات نفت تحصیل می شود که در حقیقت به نوعی می شود که وابستگی قابل توجهی بیش از 50 درصد بودجه نفتی داریم . یعنی از کل نفت بشکه ای 65 دلار حدود 80 درصد آن در اختیار دولت قرار می گرد که 20 درصد آن باید به صندوق توسعه ملی واریز شود و متأسفانه پیش بینی شده که از صندوق توسعه ملی حدود 14 میلیارد دلار برداشت شود و از آن 80 درصدی که در اختیار دولت قرار می گیرد به نسبت هفتاد   سی بین دولت و شرکت نفت توزیع می شود. آن بخشی هم که در اختیار شرکت نفت قرار می گیرد، بعد از کسر هزینه های جاری ، آنچه به عنوان سود ویژه شرکت نفت باقی می ماند یک 25 درصد به عنوان مالیات و یک 40 درصد به عنوان سود سهام دولت در شرکت نفت وصول می شود. بنابراین به شکل مستقیم یا غیرمستقیم یک بخشی بعنوان مالیات بر نفت و یک بخشی بعنوان سود سهام دولت در شرکت نفت و یک بخشی هم برداشت از صندوق توسعه ملی،مواردی است که به بودجه تزریق می شود و بیش از 50 درصد بودجه وابستگی به نفت دارد و از طرف دیگر در بحث واردات پیش بینی شده که سال آینده ما حدوود 67 میلیارد دلار واردات داشته باشیم که با نرخ تعرفه موثر 11 درصد پیش بینی می شود که حدود 7 هزار میلیارد تومان درآمد گمرکات ما از واردات شود. در این بودجه اشکالی که وجود دارد ،همانطور که در سال 88 وجود داشت ، برای واردات بنزین و فراورده های نفتی مبلغی پیش بینی نشده و قطعاً در سال آینده در عین حالی که هدفمند کردن یارانه ها اجرا می شود باز هم ما واردات فراوده های نفتی از جمله بنزین و گازوئیل داریم که هیچ منبعی برای آن پیش بینی نشده . اگر بنا باشد که مثل امسال از محل سود ویژه وزارت نفت این منابع برداشت شود، قطعاً مبلغی برای سرمایه گذاری در اختیار وزارت نفت قرار نمی گیرد و این مشکل ایجاد می کند و تولید آینده شرکت نفت را با مشکل مواجه می کند. بحثی که وجود دارد منابع حاصل از هدفمند کردن یارانه ها حدود 40 هزار میلیارد تومان پیش بینی شده که مغایر قانون هدفمند کردن یارانه ها است . در سال اول دولت فقط اجازه دارد حداکثر تا 20 هزار میلیارد تومان در بودجه پیش بینی کند، بنابراین 20 هزار میلیارد تومان اضافی جای سوال دارد که باید به نوعی اصلاح شود. بحث دیگری هم که باید به آن اشاره کنیم در ساختار صندوق توسعه ملی است که به عنوان یک موسسه عمومی غیردولتی پیش بینی شده که عملاً کارنظارت مجلس و دیوان محاسبات در این صندوق را با مشکل مواجه می کند و ساختاری که برای صندوق پیش بینی شده،هیئت امنا و هیئت عامل آن به نظر می رسد که نیاز به تغییراتی داشته باشد. یک بحث جابه جایی در ردیفهای عمرانی و جاری، اختیارات وسیع دولت پیش بینی شده که فکر می کنم اگر این اجازه به دولت داده شود اولاً ماهیت تصویب بودجه را زیر سوال می برد و در مجموع می شود گفت که با همه این رشد بیش از سی درصدی که ما در بودجه کل کشور و بودجه عمومی دولت داریم عملاً پیش بینی می شود که نرخ رشد ما در سال 89 بین 1 تا 1.5 درصد باشد که خیلی قابل قبول نیست.

رادیو گفتگو: یعنی بیشتر از اینها می شود؟

قادری: این نرخ رشد،نرخ رشد قابل قبولی نیست چون ما بین دو تا سه درصد رشد جمعیت داریم که این نرخ رشد یک تا یک و نیم درصد عملاً درآمد سرانه را به قیمت ثابت اضافه نمی کند بلکه کاهش هم پیدا می کند. و همین طور در بودجه خیلی سیاستهای اصل 44 و قانون مدیریت خدمات کشوری پررنگ دیده نشده. بنابراین نیاز است که به نوعی هم در بحث انتقال مدیریتها و هم بحث توسعه فضای کسب و کار سازو کارهای بودجه ای و گشایش در قوانین هم پیش بینی شود که ما بتوانیم قدرت مانور بیشتری را برای بخش خصوصی در بخش های مختلف داشته باشیم. اینها هم مواردی است که در بودجه مورد غفلت و بی توجهی قرار گرفته.

رادیو گفتگو: نرخ بنزین چه طور؟

قادری:نرخ بنزین اگر قرار باشد که 40 هزار میلیارد تومان از محل هدفند کردن یارانه ها تحصیل شود، من فکر می کنم 400 تومان دولت در نظر گرفته که این به نظر می رسد مقداری آثار و تبعات تورمی داشته. شاید مجلس این میزان افزایش را تصویب نکند.

رادیو گفتگو: این مباحثی که شما به آن اشاره فرمودید قابل حل است؟

قادری:با تعامل مجلس و دولت امیدواریم به یک نقطه وفاق و اجماع برسیم و بتوانیم اشکالت را برطرف کنیم.

زمان زیادی نمی برد؟

قادری:ما از هفته گذشته،یعنی از سه شنبه هفته گذشته نه یک هفته قبل تر از آن بررسی بخشهای مختلف بودجه وبودجه وزارتخانه ها و دستگاههای مختلف را در کمیسیون برنامه و بودجه شروع کردیم و همه روزها به جز صبح هایی که مجلس در صحن علنی جلسه داشته،بقیه روزها حتی روزهای شنبه که معمولاً نمایندگان حضور ندارند اعضای کمیسیون برنامه بودجه حضور داشتند و شنبه هم صبح و بعد از ظهر ما در دو جلسه فشرده بودجه دستگاه مختلف را بررسی کردیم،مقداری کار را جلوتر انداختیم، تا موقعی که کمیسیون تلفیق تشکیل می شود با توجه به اینکه وجود 50 درصد اعضای کمیسیون تلفیق را اعضای کمیسیون برنامه و بودجه تشکیل می دهند بنابراین دوستانی که در کمیسیون برنامه و بودجه هستند اشراف و تسلط کافی نسبت به بخش های مختلف بودجه پیدا کردند.

رادیو گفتگو:ما در مورد بودجه سال 89 با آقای قادری (نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی)،صحبت کردیم . یک سری ایرداتی را وارد دانستند به این مصوبه و بودجه به یکسری ویژگی ها هم اشاره کردند. نظر شما در رابطه با این بودجه چیست؟

میرتاج الدینی: بحث بودجه الان در مجلس بررسی می شود و همیشه وقتی مورد بررسی قرار میگیرد،قهراً نمایندگان نقطه نظرات و ملاحظاتی را در مورد بودجه مطرح می کنند. من نشندیم اشکالات دکتر قادری را.

رادیو گفتگو:یکی از آنها وابستگی بیش از 50 درصد به بودجه نفتی بود.

میرتاج الدینی:در کمیسیون بودجه هم که بودیم بحث های مختلفی را نمایندگان مجلس داشتند. اولا ً هر نوع اتکا که اشکال ندارد،انچه در برنامه 5 ساله آمده،کاهش اتکای بودجه در هزینه های جاری برنفت است. اتکای هزینه های جاری کشور،هزینه های جاری دولت به نفت باید کاهش پیدا کند اما در عرصه های دیگر وابستگی بودجه به نفت اینگونه نیست که کلاً برنامه نفی کرده باشد.. در خصوص اعتبارات عمرانی در بودجه افزایش داده ایم. افزایش از جهت هزینه های جاری خیلی کم است،حدود 6 درصد است،   اما در بودجه های عمرانی بالای 50 درصد،57 درصد به تعبیری هم حدود 70 درصد افزایش یافته. من فکر نمی کنم از این جهت کسی نفی کند. ما در سیاستهای کلان صندوق توسعه ملی را داریم. صندوق توسعه ملی این است که 20 درصد درآمدهای نفتی مستقیم به این صندوق برود و بعد در کجا باید هزینه شود؟ در سرمایه گذاریهای مولد،زاینده و زیرساخت ها و کارهای زیربنایی، این یعنی بحث های عمرانی. دولت حدود 12 الی14 هزار میلیارد تومان در اینجا اضافه کرده است و این قسمت در واقع رونق کارهای عمرانی و پروژه ای را دارد. از یک طرف همه نمایندگان اصرار دارند،به حقم اصرار دارند،یعنی مطالبات مردم را که پروژه های عمرانی در شهرستانها،در استانها را دولت در بودجه بیاورد. و دولت پروژه های عمرانی را در بودجه آورده و اینها را افزایش داده و این افزایش هم منفی نیست این افزایش مثبت است اثر رونق اقتصادی در کشور را دارد،پروژه های عمرانی فعال می شود،از این جهت هم نفت برود در زیرساخته ها در بودجه های عمرانی،تولیدی،امسال اینها این به هیچ وجه وابستگی بودجه نیست. بله هزینه های جاری و امسال اینها نباید وابسته به نفت باشد که این را هم دولت رعایت کرده است.

رادیو گفتگو:آقای خباز نظر شما درباره آنچه که دولت درباره نحوه پرداخت نقدی یارانه های نقدی اعلام کرده چیست؟

خباز:یارانه های نقدی قرار است مقداری از هدفمند کردن یارانه ها را جبران کند.چون ما چه بخواهیم و چه نخواهیم هدفمند کردن یارانه ها فشاری را از بعد تورم بر مردم وارد خواهد کرد. بنابراین علت این که قانون گذار پیش بینی کرده که 50 درصد از یارانه ها به صورت نقدی بین همه اقشار جامعه،البته به نسبت درآمدی که دارند توزیع شود برای این است که مقداری از آن گرفتاریهایی را که برای مردم در اثر تورم بوجود خواهد آمد جبران کند. البته می دانید که این دائمی نیست.ظرف مدت 5 سال خواهد بود و بعد بصورت خدماتی از طریق تأمین اجتماعی و از این روشهایی که الان در دنیا معمول و مرسوم است استفاده خواهد شد. بنابراین نفس عمل به عنوان تأمین قسمتی از فشار اقتصادی که به مردم خواهد آمد جبران آن به نظر ما کار پسندیده ای است و اگر این جبران نباشد خود به خود نخواهد گرفت. هدفمند کردن یعنی به نوعی دیگر یارانه ها دست مردم را بگیرد و ما انتظار داریم ان شاالله دولت محترم تمام توان و هم خود را به کار ببرد تا بتواند زمینه را برای اجرای موفق هدفمند کردن یارانه ها پیاده کند.

رادیو گفتگو:نظر آقای خباز را تا چه حد قبول دارید؟

میرتاج الدینی:به بحث خیلی خوبی اشاره کردند. همانطور که ایشان فرمودند در قانون این طور آمده 50 درصد البته 10 درصد هم اجازه داده بیشتر،یعنی دولت تا 60 درصد را می تواند به مردم یارانه نقدی دهد و تلاش دولت هم این است تا از همه ظرفیتهای قانون استفاده کند تا اولین پرداختیهایی که به مردم می دهد قابل توجه باشد.

رادیو گفتگو: این فشاری که آقای خباز فرمودند از بعد تورم بر مردم وارد خواهد شده چه ؟

تاج الدینی:این پولی که به مردم می دهند تورمی ایجاد نمی کند،قدرت خرید مرم را بالا می آورد برای اینکه این پول،پول تزریقی به جامعه نیست که بانک مرکزی پول چاپ کند بعد این را به مردم بدهند آن هنگام حجم نقدینگی در جامعه بیشتر می شود. بلکه این پولی است که از خود جامعه جمع می شود . چون قیمتهایی مثل بنزین و حاملهای انرژی و امسال آن اصلاح می شود این از خود جامعه جمع می شود و بعد به خود مردم بازتوزیع می شود. تفاوتی که وجود دارد ممکن است این پول از اقشار مرفه جامعه به اقشار متوسط و طبقات پایین جامعه بیشتر منتقل شود و از طرف دیگر به صورت طبیعی هدفمند کردن یارانه ها چون آزاد کردن قیمت ها را دارد پیش بینی این است که بین،باتوجه به اینکه همه حامل های انرژی یکجا آزاد نمی شود،طی 5 سال در چند مرحله است. پیش بینی تورم خیلی بالا نیست. روی 15 درصد تا 20 درصد یا20 و خرده ای درصد این پیش بینی را برخی دارند. دولت هم با سازو کارهایی که پیش گرفته از جمله نسبت به کالاهای اساسی عرضه را زیاد خواهد کرد و همین طور پرداخت یارانه نقدی قدرت خرید مردم را حفظ می کند.

رادیو گفتگو:بنزین هم همان 400تومانی است که آقای قادری اشاره کردند؟

میرتاج الدینی:ایشان چه گفتند؟

رادیو گفتگو: گفتند نرخ بنزین می شود 400 تومان.

میرتاج الدینی:هنوز نرخ آن قطعی نشده است. این را دولت بعداً اعلام خواهد کرد. ولی حداقل همه همفکران آقای قادری حتی افرادی مثل آقای دکتر توکلی که خیلی انقباضی در این مسائل برخورد می کند در مورد بنزین کسی بحث ندارد،خیلی ها هم پیشنهاد دادند که بنزین حتی باید به صورت کامل آزاد شود. حداقل یک قدم کامل برداشته شود تا بقیه کالاها که مشمول هدفمند کردن یارانه هاست به تدریج مدیریت و ازاد شود.

رادیو گفتگو:باید یادآوری کنیم هماهنگی هایی با آقای محمد عصیم عثمانی (عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی)به عمل آمده بود برای اینکه در این مصاحبه به صورت تلفنی شرکت کنند متأسفانه تمام تلاشهایی که همکارانم انجام دادند به نتیجه نرسید، تا بتوانیم با ایشان گفتگو کنیم.