تعدیل برج جهان نما و یونسکو

گفتگو با :
مرتضی سقاییان نژاد ،شهردار اصفهان
مهندس علویان صدر ،معاون حفظ و احیا و ثبت سازمان میراث فرهنگی
عباس حاج رسولیها ،رئیس شواری شهر اصفهان

موضوع منظر تاریخی و فرهنگی نخستین بار در اجلاس یونسکو برای آثار ثبت شده در فهرست میراث جهانی مطرح شد. سپس کشورهایی که نسبت به حفظ هویت تاریخی و فرهنگی شان متعصب بودند آن را به دیگر آثار کشورشان تعمیم دادند. میدان نقش جهان اصفهان از جمله نخستین آثار ایرانی است که در سال 1979 در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید و از آن به عنوان یکی از بزرگترنی میادین جهان یاد شده.

رادیو گفتگو :چرا در تعدیل برج جهان نما تأخیر صورت گرفته؟

سقاییان نژاد:وقتی بحث های حاشیه ای به متن و متأسفانه مباحث به مباحث سیاسی تبدیل می شود و جنجال برانگیز،قاعدتاً روال عادی کار را با مشکل مواجه می کند.قبل از اینکه این مباحث بوجود بیاید. چون پروژه مربوط به بیش از یک دهه است و مباحث آن هم طی شده. چندین مرتبه در سالهای مختلف مورد توافق قرار گرفته کار هم دنبال می شده. یکبار دوطبقه در بحثهای بعدی سه طبقه و نهایتا بحث طبقه یازدهم مطرح بوده که تمام روال کار به عبارتی در شهر دنبال می شده که یک مرتبه ما متوجه جنجالهای ژورنالیستی شدیم. و این خود یک مقداری انسان را دچار شک و شبهه می کند والا حرکت عادی قضیه دنبال می شود.

رادیو گفتگو :عذر خواهی می کنم می توانید شفاف تر صحت کنید؟

سقاییان نژاد:بحث هایی که در کنار این قضایا مطرح است باید روال عادی خود را دنبال می کرد. یک سری بحثهای داخلی بین مقامات استان طی می شده،قاعدتاً چون ساختمان،یک ساختمان دولتی نیست و متعلق به اموال عمومی است،باید به شورای شهر می رفته،شورای شهر آن را تصویب می کرده،و این روال داشت انجام می پذیرفته.یک مرتبه این وسط بحث های حاشیه ای پیدا کرد. همین بحثهایی که در خبرگذاریهای مختلف،سایتهای مختلف به آن پرداخته شده.

رادیو گفتگو : سوال را طور دیگر مطرح می کنم. مسئولیت تعدیل برج جهان نما با کیست؟

سقاییان نژاد: با میراث فرهنگی.

رادیو گفتگو : یعنی تعدیل آن با خود میراث فرهنگی است؟

سقاییان نژاد:نه با خودش،اگر بخواهیم به این بحث بپردازیم از حوصله این گفتگوی تلفنی به دور است. ساختمان جهان نما از اول در حریم میدان امام قرار نداشته. طبق بحث هایی که از نظر حقوقی کاملاً مشخص است. منتها بنابراین اگر میدان امام جزو آثاری است که ثبت جهانی دارد وقتی ساختمان جهان نما در حریم قانونی آن قرار نگیرد قاعدتاً بحث یونسکو اصلاً مطرح نبوده . ولی هیمن جاروجنجالها پای یونسکو را به میان کشیده و حالا باید به قول شما باید مشکل را حل کرد . مشکل هم به اعتقاد من در شرف حل بوده که به یک مقداری بحث های اضافی پیدا کرده که ان شاالله اینها برطرف شود هیچ مشکلی نداریم.

رادیو گفتگو :جناب مهندس صدر ، ایا در تهیه نقشه برج جهان ما با سازمان میراث فرهنگی مشورت شده؟

علویان صدر:مستحضرید 7،8 سال پیش بر اساس مصوبه ای که در اجلاس کمیته میراث جهانی مصوب شد ، به خاطر اینکه این برج جهان نما در حریم منظری میدان امام واقع شده بود مقرر شد این تعدیل در برج جهان نما صورت گیرد که 12 متر از ضلع شرقی و 24 متر از ضلع غربی. بر این اساس کشور جمهوری اسلامی ایران یک سری تدابیری را اتخاذ کرد و چند طبقه را طی سالهای گذشته تعدیل کرد.

رادیو گفتگو :سوال من هم همین جاست که در تهیه نقشه برج جهان نما قبل از ساخت آیا با سازمان میراث فرهنگی مشورت شده؟

علویان صدر:بر اساس استناداتی که وجود دارد بحث تغیرکاربری در کمیسیون ماده 5 مطرح شده ولی آنجا یک بند گنجانده شده که نقشه ها و مستندات باید مجدداً تهیه و به کمیسیون ارائه شود.آخرین اطلاعاتی که من داشتم این نقشه ها و مدارک آن ارائه نشده که این نقشه مصوب شود. به لحاظ کاربری هیچ مشکلی ندارد ولی به لحاظ تراکم و ارتفاعی که داده شده هیچ مصوبه ای از کمیسیون اخذ نشده و لذا هیچ هماهنگی صورت نگرفته . همانطور که مهندس هم اشاره کردند ما باید تدابیر شایسته ای را برای حل این موضوع اتخاذ کنیم.

رادیو گفتگو : اجازه دهید من سوال را طور دیگری مطرح کنم. سازمان میراث فرهنگی این اختیار را دارد که از ساخت چنین ساختمانهایی در حریم میراث فرهنگی جلوگیری کند یا خیر؟

علویان صدر:چرا. بحث موضع سازمان در ارتباط با این موضوع مشخص است ،ما بحث حریم را داریم و تراکماتی که باید در بحث بافت تاریخی و همچنین به خصوص اطراف آثاری که در فهرست جهانی ثبت می شوند را روابط مشخصی داریم. گاهاً می بینید این مشکلات به خاطر عدم هماهنگی یا مشکلاتی است که در سیستم مدیریت شهری بوجود می آید که باید با تدابیر شایسته از بروز چنین اتفاقاتی پرهیز شود. نهایتاً این اتفاقی است که افتاده مربوطه به امروز و دیروز نیست مربوط به 8 سال پیش است که بخاطر بی تدبیریهایی که صورت گرفته متأسفانه به وقوع پیوسته. نهایتاً آنچه من می خواستم عرض کنم و مهم است این هیئتی که قرار است از میراث فرهنگی یونسکو از کشورمان بازدید کنند نظرشان این است که یک بازدیدی داشته باشند از اصفهان و شهر اصفهان،در رابطه با برج جهان نما و تعدیل آن همچنین تاثیرات مترو در بحث سی و سه پل و بحث محور فرهنگی و تارخی آن و بتوانند از این طریق گزاشی که این کمیسیون در ژوئن 2009 درسویل اسپانیا مصوب کرد گزارشی را کمیته ارائه دهد.

رادیو گفتگو :اقای جاج رسولی ها ، صحبتهای آقای مرتضی سقاییان نژاد و آقای مهندس علویان صدر را شنیدید نظر شما چیست؟

حاج رسولیها:من سه دوره عضو شورای شهر بودیم از اولین دوره سال 78.

رادیو گفتگو :پس به این موضوع اشراف کامل دارید.

حاج رسولیها:بله. تاریخچه این ساختمان برمی گردد به سال 74 که رئیس جمهوروقت آقای رفسنجانی که در اصفهان بودند با آقای مرحوم مهندس کازرونی که آن زمان رئیس میراث فرهنگی آن زمان کشوربودند،دستور بتون ریزی این ساختمانی . به هر جهت با قائم مقام انجمن شهر آن زمان که استاندار وقت بود مسابقه بین الملی می گذارند و برنده هم شوند و کار هم شروع می شود. سال 78 را که د کسی بحثی ندراد، سال 80 این قضیه مطرح می شود و آن زمان که معاونت میراث فرهنگی آقای مرعشی گفتند که شما دوطبقه آن را تعدیل کنید ما این قضیه را حل می کنیم. گزارشی رفته بو این گزارش مقداری به نظر من ساختگی بود. یعنی این ساختمان را در حریم میدان امام و

رادیو گفتگو :بفرمایید با این موضلی که اتفاق افتاده چه باید کرد؟

رسولیها:ما مشکلی را نداشتیم ، سال 84 مقدماتی فراهم شده بود به ناچار مجبور شدیم اختیاراتی دادیم شواری شهر تصویب کرد ، استاندار وقت آقای بختیاری با میراث فرهنگی هماهنگی را انجام دهند. چون ساختمان قانونی ساخته شده بود و ما وظیفه داشتیم از این ساختمان حفاظت کنیم قرار شد هزینه تخریب ما را پرداخت کنند و دوستان کارشناسی کردند قرار شد 3 میلیارد بدهند .هیچ مشکلی هم نداریم الان

رادیو گفتگو :متشکرم خدا نگهدار.