گفت و گوی اقتصادی شنبه تا چهارشنبه از ساعت ساعت 14:30 به مدت 70 دقیقه

رادیو گفت و گو

گفت و گوي اقتصادي

ایران‌نژاد پاسخ داد: شروط معامله ربوی کدامند؟

ایران‌نژاد گفت: با تصویب قانون «عملیات بانکداری بدون ربا» بحث ربا در منابع و مصارف بانکی را حذف کردیم.

1399/06/11
|
07:51
|

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت‌وگو، دکتر محمدرضا ایران‌نژاد، رئیس کارگروه بانک دیده بان شفافیت و عدالت در برنامه «گفتگوی اقتصادی» رادیو گفت‌گو با ارائه تعریفی از واژه «ربا» گفت: ربا به معنای قرض به شرط زیاده است، به عبارت دیگر هر معامله ربوی سه شرط قرض بودن، شرط کردن و درخواست زیاده را دارد که ما با تصویب قانون «عملیات بانکداری بدون ربا» بحث ربا در منابع و مصارف بانکی را حذف کردیم ودیگر این سه شرط را نداریم.

وی با تذکر این نکته که البته ما تا بانکداری اسلامی فاصله زیادی داریم، افزود: بانکداری اسلامی علاوه بر اینکه نباید ربوی باشد، چند معیار و ویژگی دیگر از جمله عادلانه بودن نرخ‌ها را هم دارد که باید رعایت شوند که ما بیشتر آن‌ها را رعایت نمی‌کنیم.

رئیس کارگروه بانک دیده بان شفافیت و عدالت، همچنین تسهیلات و عقود در شبکه بانکی کشور را به دو بخش مبادله‌ای (با بازدهی معین) و عقود مشارکتی (با سود و زیان مشترک) تقسیم بندی کرد و گفت: درست است که وقتی بانک فقط در سود پروژه شریک می‌شود یکی از شرایط بانکداری اسلامی را ندارد، اما این به معنای ربا و معامله ربوی هم نیست، چراکه یکی از شرایط ربوی بودن معامله، قرضی بودن آن است.

ایران‌نژاد ادامه داد: مبنای هیچ یک از عقود بانکی به جز قرض الحسنه، قرض نیست و در قرض الحسنه هم شرط و زیاده‌ای در کار نیست.

وی در پاسخ به این سوال که بانکداری ما به مبانی اسلامی نزدیکتر است یا بانکداری کشورهای اروپایی اظهارکرد: ربوی نبودن فقط یکی از معیارهای بانکداری اسلامی است و علاوه براین قاعده لاضرر، شفافیت، نرخ‌های عادلانه در حوزه سپرده‌ها و تسهیلات و أکل مال به باطل (فاکتورهای صوری) نیز از ویژگی‌های بانکداری اسلامی به شمار می‌روند که متاسفانه بانکداری ما این چهار ویژگی را ندارد.

در ادامه این برنامه دکتر ابراهیم آذرکمند، کارشناس رسمی امور بانکی و مدرس دانشگاه درباره اصلاح نظام بانکداری گفت: ما در حال حاضر بانکداری بدون ربا را اجرا می‌کنیم، اما گویا شکل آن عوض شده است، در حقیقت بانک‌هایی که شفافیت ندارند برای اجرای بانکداری بدون ربا دچار مشکل شده‌اند و عمده ترین بحث هم، عقود مشارکتی است.

کارشناس رسمی امور بانکی با اشاره به اینکه بسیاری از پرونده بانک‌ها در مراجع قضایی ناشی از عقود مشارکتی است، گفت: اگر مشارکت به معنای واقعی بین طرفین اتفاق بیفتد، بانکداری اسلامی و بدون ربا محقق می‌شود، اما متأسفانه بانک‌ها نظارتی بر مصرف تسهیلات در همان بخش مورد نظر اعمال نمی‌کنند.

آذرکمند درباره اخذ جریمه بابت تأخیر بازپرداخت تسهیلات بانکی گفت: سالهاست که بخشنامه‌های متعددی از سوی بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار درباره جریمه‌ها منتشر می‌شود که گاهاً با هم تناقض دارند.

وی با بیان اینکه بخشی از درآمد بانک‌ها از همین محل جریمه مشتریان تامین می‌شود، افزود: بانک‌ها آنگونه که به نفع خودشان باشد مصوبات را اجرا می‌کنند.

این مدرس دانشگاه از عدم نظارت بانک مرکزی بر عملکرد بانک‌ها (نرخ‌های سود) انتقاد کرد و گفت: موسسات غیرمجاز چندین دوره نرخ سودهای کلانی را پرداخت می‌کردند و همین باعث شده بود که افراد سپرده‌های خود را از بانک‌های دولتی خارج و در موسسات غیرمجاز سپرده‌گذاری کنند.

دسترسی سریع
گفت و گوی اقتصادی