صبح و گفت و گو شنبه تا چهارشنبه از ساعت 7:00 به مدت 90 دقیقه

رادیو گفت و گو

صبح و گفت‌وگو

یك قاضی تاكید كرد: ضرورت تصویب قانون تشخیص صلاحیت داوران حقوقی

دکتر عالمی گفت: با توجه به مسئولیت شغلی داوران باید قانونی در خصوص تشخیص صلاحیت داوران تصویب شود که بسیار راهگشا هم خواهد بود.

1397/06/24
|
08:48
|

برنامه "آوای قانون " رادیو گفت و گو با موضوع داوری در احکام حقوقی با حضور دکتر کلام الله عالمی قاضی و رئیس شعبه 9 مجتمع شهید بهشتی روانه آنتن شد.

آوای قانون: مفهوم داوری چیست و چه ارتباطی با دادگاه ها و دادگستری ها دارد؟

عالمی: در گذشته و قبل از تشکیل دادگستری ها به معنای امروز داوری به صورت حل اختلاف و کدخدامنشی و به صورت میانجی گری بوده است اما در حال حاضر با توجه به اختلافات در حوزه تجارت داوری بسیار راحت تر از مراجعه به دادگستری ها است.

آوای قانون : در چه پرونده هایی و در چه مواردی می توان موضوعات را به داوری ارجاع داد؟

عالمی: موضوعات مربوط به نظم عمومی اعم از اقتصادی و خانوادگی قابلیت ارجاع امر به داوری ندارند. اما در موضوعاتی که مرتبط به حقوق و روابط خصوصی هستند هیچ منعی برای مراجعه به داوری وجود ندارد.

آوای قانون: فرآیند ارجاع به موضوعات چگونه است؟

عالمی: قراداد داوری هم می تواند به عنوان شرط ضمن عقد برای حل اختلاف منعقد شود و هم به عنوان یک موافقت نامه داوری مستقل و نیز پیوست قراردادها به صورت حل اختلاف در نظر گرفته شود.

آوای قانون: آیا شرط داوری که در ضمن قرارداد وجود دارد معتبر است؟

عالمی: این سوال مورد اختلاف است.حقوقدانان در گذشته معتقد بودند این شرط، شرط استقلالی نیست و یک شرط تبعی است. اما به مرور زمان با توجه به اینکه داور می تواند در خصوص قرارداد هم اظهار نظر کند شرط مستقل، قوی تر شده است. اگر در قرارداد داوری داور حق اظهار نظر در مورد اصل قرارداد شرایط صحت را داشته باشد مستقل است.

آوای قانون: آیا دادگاه ها موظفند که آراء صادره از داوران را بپذیرند؟

عالمی: دادگاه ها در رابطه با داوری سه نوع نقش دارند. تعیین داور، ابلاغ رأی و اجرای رأی داور از جمله نقش دادگاه ها در این رابطه است. در اجرای رأی داور، در صورت منقضی شدن موارد ابلاغی، اصل بر اجرای رأی داوری است مگراینکه رأی داور بنا بر مواردی با قواعد آمره تناقض داشته باشد.

آوای قانون: آیا شورای حل اختلاف می تواند داوری را که در قانون آئین دادرسی مطرح شده پوشش دهد؟

عالمی: هرچند که در فلسفه تأسیس و فلسفه وجودی شورای حل اختلاف چنین مسئله ای وجود دارد اما بنا بر ضرورت هایی در حال حاضر شورای حل اختلاف یک سیستم قضایی و دارای صلاحیت ذاتی و ابتدایی است و به همین خاطر از اصل خود دور شده است.

آوای قانون: چه صلاحیت هایی برای داوری کردن وجود دارد؟

عالمی: با توجه به پرونده هایی که در خصوص ابطال رأی داور به دادگاه ها ارجاع می شوند مشخص می شود که در تعیین داور معضلاتی وجود دارد. البته در قانون جامع داوری در رابطه با صلاحیت های داوری و موسسات داوری ساماندهی هایی انجام شده است که اگر در مباحث علمی، دانش حقوقی و صلاحیت اجرایی داوران صلاحیت های جدی تری لحاظ شود بسیاری از آرای داوری که منجر به ابطال می شود سریعا صادر خواهند شد.
به نظر می رسد تصویب یک قانون در خصوص تشخیص صلاحیت داور مسئله ای ضروری است. زیرا داور یک قاضی خصوصی است. با توجه به مسئولیت شغلی داوران باید قانونی در خصوص تشخیص صلاحیت داوران تصویب شود که بسیار راهگشا هم خواهد بود.

آوای قانون: آیا ماده 3 قانون اعمال محکومیت های مالی به رأی داوری هم تسرّی دارد؟

عالمی: اعمال ماده 3 از زمان تصویب قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی برای آرایی که وظیفه اجرای آن بر عهده دادگستری است نیز ساری و جاری است. یعنی اگر موافقت نامه داوری بعد از تصویب نحوه اجرای محکومیت مالی تنظیم شده باشد هیچ منعی برای اعمال ماده 3 وجود ندارد.

آوای قانون: آیا داوری بین المللی در کشور ما پذیرفته می شود ؟

عالمی: قانون تجاری بین المللی در سال 1376 تصویب شد. در این قانون از قوانین اتاق بازرگانی بین المللی اقتباس شده و بسیار پیشرفته است. اگر یکی از طرفین دعوا تبعه خارجی باشد ارجاع امر به مراجع بین المللی صورت می گیرد. اگر قانون داوری تجاری بین المللی، به نحوی موازین خود را در آئین دادرسی مدنی اعمال کند تا حدود زیادی از مشکلات حل خواهد شد.

دسترسی سریع
صبح و گفت‌وگو