صبح و گفت‌وگو شنبه تا چهارشنبه از ساعت 7:00 به مدت 90 دقیقه

رادیو گفت و گو

صبح و گفت‌وگو

چرا آمار بانک‌ مرکزی و مرکز آمار اختلاف فاحش دارد؟

معاون مطالعات امور اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس از اختلاف فاحش آماری میان بانک مرکزی و مرکز آمار ایران مثال‌هایی زد و رفع این معضل را نیازمند ایجاد یک مرجع واحدِ استانداردگذار در حوزه آمار عنوان کرد.

1400/07/19
|
09:51
|

موسی شهبازی در مصاحبه با «صبح وگفتگو» در خصوص اقدامات صورت گرفته در مرکز پژوهش ها در موردِ اختلافِ آمارِ تورم اظهار کرد: در مرکز پژوهش ها هفته گذشته گزارشی را منتشر کردیم که به آسیب شناسی نظام آماری پرداخت.

وی افزود: این گزارش در شماره هفتم خود به اختلاف داده های آماری در حساب های ملی میان مرکز آمار و بانک مرکزی اختصاص داشت.

شهبازی تصریح کرد: کیفیت داده های آماری، استاندارد لازم را در کشور دارا نیست و ساختار نظام آماریِ ما دارای ایراد است.

در این میان مرکز آمار ایران، جز نهادهای استاندارد گذار بوده و خود، تولید و منتشر کننده آمار است. از طرفی مرکز آمار زیر نظر دولت است؛ حال آنکه بسیاری کشورها استقلال نهاد آماری را تجربه می کنند.

در دوره های پیشین گاها آمارِ رشد اقتصادی اعلام نمی شد چراکه آمار عدد و ارقامی را نمایان می ساخت که آقایان دولتی بر نمی تافتند.

به گفته شهبازی در آمارِ حساب های ملی اختلاف هایی وجود دارد که اصلا قابل پذیرش نیست و یا مثلا تولید نا خالص داخلی کشور در بهار 1400، اختلافِ 431 هزار میلیارد تومانی در آمار بانک مرکزی و مرکز آمار را نشان می دهد.

همچنین رشد بخش ساختمان از سوی بانک مرکزی منفیِ 3.12 درصد و توسط مرکز آمار مثبتِ 9.12 درصد اعلام شده است.

وی این اختلافات را به دلیلِ روش نمونه گیری و نیز برآورد کردن آمار دانست و افزود: ابتدا باید یک مرجع استاندارد گذار برای تهیه کیفیتِ آمار داشته باشیم.

*تفاوت در سبد معیشت مردم

همچنین سیدحسین رضوی پور، کارشناس حوزه اقتصاد با اشاره به اختلاف آمار بین دو مرکز تعیین تورم در اقتصاد کشور گفت: این اختلاف بنا به دلیلِ سیستم محاسبه تورمی است.

وی افزود: برای محاسبه تورم، در ابتدای هر دوره باید سبدی از کالاها را در نظر بگیریم و بر این اساس، قیمت ها رصد می شود ولی وقتی این کار توسط دو مرجع مختلف صورت می گیرد، در تنظیم سبدِ مذکور اختلاف وجود دارد.

در این راستا نتایج آمار تورمی مقداری متفاوت خواهد بود ولی در بلند مدت باید این دو سبد همگرا شود؛ مثلا در یک سبد کالایی، تورم 40 درصدی احصا شود و در سبدی دیگر آمار 45 درصد به دست آید اما این ارقام در بلند مدت باید همگرا گردد.

رضوی پور اضافه کرد: در حال حاضر شکاف محاسباتی عمیق است که نشان می دهد یکی از مراجع محاسباتی از خطایی عمیق رنج می برد.

وی افزود: شخصا متخصص آمار نیستم و نمی توانم درباره ضعف یکی از این دو نهاد اظهار نظر کنم ولی می دانم که عموم جامعه عددِ درشت تر را باور می کنند.

وی با بیان این مطلب افزود: واقعیت اینگونه نیست؛ چراکه وقتی از شاخص تورم سخن می گوییم، با گرانی ملموس تفاوت هایی دارد.

مثلا در یک سبدِ کالا تصریح شده است که مردم هنوز توانِ خرید پوشاک یا کفش را دارند اما مردم در بازار با رشد 100درصدی رشد رو به رو هستند که در محاسباتِ آماری نمایان نمی شود.

دسترسی سریع
صبح و گفت‌وگو