صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

سه شنبه ها و چهارشنبه ها از ساعت 11:00 به مدت 60 دقیقه

دکتر رسولی آذر گفت: اجرای مجازات های جایگزین قضات را درگیر و مشغله زیادی برای آنها ایجاد می کند و به این خاطر و همچنین بی انگیزگی قضات، استقبال خوبی از مجازات های جایگزین حبس در دادگستری نشده است.

برنامه " آوای قانون" با موضوع مجازات های جایگزین حبس با حضور دکتر اصغر رسولی آذر قاضی از شبکه رادیویی گفت و گو به روی آنتن رفت.

آوای قانون: با توجه به آثار منفی مجازات حبس چرا همچنان سیستم قضایی و قضات کیفری علاقمند به انتخاب راحت ترین گزینه یعنی مجازات حبس هستند؟
رسولی آذر: تایید مجازات حبس آسان ترین کار شده است. یعنی قضات دادگاه های کیفری 1 و 2 راحت ترین کاری که می توانند انجام دهند تعیین حبس است زیرا اجرای مجازات های جایگزین قضات را درگیر و مشغله زیادی برای آنها ایجاد می کند و به این خاطر و همچنین بی انگیزگی قضات، استقبال خوبی از مجازات های جایگزین حبس در دادگستری نشده است.
در دوره های گذشته و قبل از انقلاب فرانسه، مجازات ها بدنی و غیرانسانی بوده و هنوز مجازات حبس وارد چرخه کیفری نشده بود. پس از دلسوزی روشنفکران و جامعه شناسان زندانی کردن افراد به عنوان مجازات انسانی پذیرفته گردید و زندان هایی با سیستم های مختلف تاسیس شدند.
پس از گذشت دو قرن از ورود حبس و زندان به چرخه کیفری به عنوان مجازات، آسیب شناسی های جدی انجام شد. مجازاتی که در گذشته بسیار انسانی بوده اما امروز با آثار بسیار منفی همراه است. یکی از معایب بسیار نگران کننده مجازات حبس، آمار بازگشت مجرمین به زندان بود. به همین دلیل امروز به مبحث جایگزین های حبس رسیده ایم.

آوای قانون: سوال شده است، با توجه به آثار زیانبار مجازات حبس، چرا قضات کشور در انتخاب مجازات های جایگزین آن خلاقیت لازم را به کار نمی گیرند؟
رسولی آذر: نگرش قاضی در تعیین مجازات تاثیر بسزایی دارد. قضاتی که این قانون را اجرا می کنند هنوز تربیت شده و پرورش یافته سیستم سابق هستند. بنابراین قاضی که به بازدارندگی و اصلاح و تربیت و بازپروری مجرمین اعتقاد و یا مطالعات کافی ندارد به مسئله مجازات جایگزین حبس نیز توجهی نمی کند.
دادستان تهران در اقدامی بسیار بجا معاونین خود و بسیاری از قضات را به بازدید دوره ای از زندان ها مکلف می کنند تا متوجه شوند که تصمیمات آنها چه بستری را فراهم می کند. در عین حال قضاتی هم که علاقمند به اصلاح و تربیت و پیشگیری از جرم هستند نباید افراط کنند و برای هر مجرمی هم مجازات جایگزین حبس تعیین نکنند تا قاطعیت از بین نرود. قضات باید در تعیین مجازات ها تمرکز به خرج دهند و وقت بیشتری بگذارند. انواع جایگزین های مجازات حبس نیز در قانون تعیین شده است.

آوای قانون: سوال شده است، تفاوت جرم و بزه در قانون چیست؟
رسولی آذر: این دو واژه معادل هم هستند اما به صورت تخصصی بزه در علم جرم شناسی و بزده دیده شناسی به کار می رود و در این علم، عامه تر از جرم کیفری است. لذا هر رفتار ناهنجار و خارج از نرمال یک جامعه را می توان بزه نامید که شامل تخلفات نیز می شود. اما جرم واژه ای است که در حقوق کیفری و ناظر بر رفتاری است که برای ارتکاب آن مجازات تعیین شده است.

آوای قانون: آیا زندان ها با توجه به انواع جرم ها طبقه بندی شده اند؟
رسولی آذر: زندان ها از بدو تاسیس، طبقه بندی شده اند اما این طبقه بندی ها روز به روز مدرن تر و کارآمد تر می شوند. در زمانی این طبقه بندی فقط از نظر جنسیت افراد بود اما در حال حاضر به لحاظ نوع جرائم و رده سنی مجرمان زندان ها طبقه بندی می شوند.

آوای قانون: آثار زیانبار مجازات حبس چیست؟
رسولی آذر: وقتی فردی با مجازت حبس از خانواده محروم می شود در حقیقت یک نیروی کار و اداره کننده خانواده از جامعه گرفته می شود و این یک خسارت است. از طرف دیگر با زندانی کردن فرد محکوم، خسارت نگهداری، تغذیه و حقوق زندان بانی نیز به جامعه و بیت المال تحمیل می شود. علاوه بر این، وقتی فردی وارد زندان می شود برچسب بزهکاری برای او تثبیت می شود و دوستی های عمیقی شکل می گیرد که زندانیان از این طریق تجارب ارتکاب جرم را با یکدیگر مبادله می کنند. بنابراین به خاطر اجتناب از این هزینه ها باید قضات را تشویق به تعیین مجازات جایگزین حبس کرده و در آنها انگیزه ایجاد نماییم. در انتصاب قضات و نیروها و علایق آنها نیز باید دقت کرد.

آوای قانون: سوال شده است، چرا در دستگاه قضائی احکام صادر شده قائم به شخص است و در تعیین نوع مجازات، سلیقه ای برخورد می شود؟
رسولی آذر: برخی مجازات ها بین چند سال در نظر گرفته می شوند و اینکه قاضی چگونه از یک سال به 5 سال مجازات حبس می رسد نکته بسیار ظریفی و مهم است. تعیین مجازات متناسب، صرف حقوق دان بودن کافی نیست و به مطالعات اجتماعی و جرم شناسی نیاز دارد.

مرتبط با این خبر

  • نحوه اجرای احکام کیفری درباره تصادفات جرحی و فوتی

  • ضرورت فرهنگ سازی درباره نقش داوری در حل اختلافات

  • نحوه محاسبه دیه زن و مرد در تصادفات جرحی چگونه است؟

  • هیچ نهاد خاصی برای پیشگیری از طلاق در کشور وجود ندارد

  • تدبیر قوه قضائیه برای مردان بدهکار مهریه در شرایط گرانی سکه

  • آیا بازداشت محکومین مهریه مبنای فقهی دارد؟

  • رسیدگی شورای حل اختلاف به دعاوی مهریه و نفقه تاسقف 20 میلیون تومان

  • صلاحیت ها و وظایف شوراهای حل اختلاف کدامند؟

  • ضرورت افزایش سواد حقوقی و آگاهی عمومی در جامعه

  • ناکارآمدی قوانین مربوط به مجازات احتکار/ اصلاح این قوانین ضروری است