صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

سه شنبه ها و چهارشنبه ها از ساعت 11:00 به مدت 60 دقیقه

مرادی گفت: در فقه داریم اگر بدهکار تعمداً و با توجه به اینکه تمکن دارد، اموال خود را مخفی کند تا بدهی خود را به طلبکار پرداخت نکند باید حبس شود تا زمانی که بدهی خود را پرداخت کند.

برنامه " آوای قانون " با موضوع مهریه و رویکرد حقوقی افزایش قیمت سکه با حضور دکتر حسین مرادی قاضی دیوان عالی کشور از شبکه رادیویی گفت و گو به روی آنتن رفت.

آوای قانون: مهریه در فقه و آموزه های دین اسلام به چه معناست؟

مرادی: در مبانی حقوقی و فقهی اسلام بیان شده مهریه مالی است که هنگام ازدواج مرد و زن در ضمن عقد نکاح تعیین می شود و بعد از انعقاد آن، در ملکیت زوجه قرار می گیرد و اختیار هرگونه تصرف در این مال را دارد.
بهترین مصداقی که در این مورد در آموزه های دین اسلام وجود دارد و ما باید از پیشوایان دینی خود بیاموزیم مهریه حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) است که با حضرت امیرالمومنین ازدواج کردند و به ما آموزش دادند مهریه باید در حد توان مرد و بر اساس شئونات طرفین باشد. هرچه ما به این آموزه های دینی نزدیک تر شویم تنش های اجتماعی نیز کمتر خواهد شد.

آوای قانون: رویکرد قانون گذار و دستگاه قضایی به موضوع اجتماعی و مدنی مهریه چه بوده است؟

مرادی: مهریه حق زوجه است اما اگر به فلسفه ازدواج توجه کنیم امور مالی همیشه فرع بر عقد نکاح است. ذات عقد نکاح، حسن معاشرت، برطرف شدن نیازهای غریزی مرد و زن و تکاثر نسل انسان هاست. قانون گذار نیز به تبعیت از فقه شیعه مقرر کرده اگر در عقد دائم مهریه ذکر نشود لطمه ای به عقد نمی زند و باطل کننده عقد نیست.

این قانون در زمان قبل از انقلاب هم بوده است. اما در گذشته مهریه ها بیشتر اموال غیرمنقول بوده و اگر هم منقول بود در همان روز ازدواج پرداخت می شد. به تدریج و به ویژه بعد از انقلاب، فرهنگ انتخاب سکه بهار آزادی به عنوان مهریه در جامعه حاکم شد و این رسم معضلاتی را ایجاد کرد که هم اکنون با آن مواجهیم.

آوای قانون: چه اتفاقی افتاده که خروجی یک موضوع حقوقی و مدنی مانند مهریه به شکل مجازات کیفری درآمده است؟

مرادی: در سال 1377 ، قانونی تحت عنوان قانون اجرای محکومیت های مالی به تصویب رسید که در سال 1394 اصلاح شد. در چندین ماده از این قانون، ضمانت اجرای عدم پرداخت نفقه بیان شده و رفتن مرد به زندان شرایط پیچیده ای دارد. در قانون گذشته به محض قطعی شدن رأی و صدور حکم، زوج بدون هیچ درنگی به زندان می رفت اما در اصلاحیه قانون سال 1394 این نوع کیفر منسوخ شد و اصل بر تمکن مالی زوج گذاشته شد. اثبات تمکن مالی مرد با خانم است و باید بررسی و تحقیق کند و دادگاه ها نیز موظف اند با دریافت استعلامات لازم از بانک و مراجع قانونی به خانم کمک کند تا اگر زوج مالی را مخفی کرده کشف کند و در اختیار زوجه قرار دهد.

آوای قانون: آیا بازداشت محکومین مهریه مبنای فقهی دارد؟

مرادی: در فقه داریم که اگر بدهکار تعمداً و با توجه به اینکه تمکن دارد، اموال خود را مخفی کند تا بدهی خود را به طلبکار پرداخت نکند باید حبس شود تا زمانی که بدهی خود را پرداخت کند. این در یک شرایط عادی است اما در شرایط فعلی قانونگذار باید راهکارهای اساسی پیش بینی کند.

آوای قانون: آیا دخالت های قضایی قانون گذار باعث تشدید مشکل شده است؟

مرادی: مراجع قانونی دغدغه مصالح مردم را دارند اما از طرفی قضات هم با تکالیفی که قانون برای آنان مقرر کرده مواجه اند. ما خارج از قانون نمی توانیم هیچ کاری انجام دهیم. بنابراین ایراداتی که وجود دارد متوجه قانون گذار است و قانون گذاران در راستای دغدغه حل معضلات جامعه باید ورود کرده و این معضل را با درایت خود برطرف کنند.

آوای قانون: سوال شده است، بیش از دو سال است که به دلیل اجرای مهریه توسط همسرم و عدم توانایی پرداخت ممنوع الخروج شده ام. درصورتیکه اگر به خارج از کشور بروم می توانم درآمد ارزی داشته باشم و مهریه را بپردازم. راهکار چیست؟

مرادی: در قانون اجرای احکام مدنی راهکار جدیدی وجود دارد که قانون گذار در مصوبه 1394 مقرر کرده است با چند شرط، شخصی که به علت عدم توانایی در پرداخت مهریه در زندان به سر می برد می تواند موقتا از زندان خارج شود. یکی از شرایط، این است که فرد زندانی دادخواست اعسار از پرداخت دهد و در فرصتی که دادگاه رسیدگی می کند از زندان آزاد شده و به دنبال تامین بدهی خود برود.

مرتبط با این خبر

  • نحوه اجرای احکام کیفری درباره تصادفات جرحی و فوتی

  • ضرورت فرهنگ سازی درباره نقش داوری در حل اختلافات

  • نحوه محاسبه دیه زن و مرد در تصادفات جرحی چگونه است؟

  • هیچ نهاد خاصی برای پیشگیری از طلاق در کشور وجود ندارد

  • تدبیر قوه قضائیه برای مردان بدهکار مهریه در شرایط گرانی سکه

  • رسیدگی شورای حل اختلاف به دعاوی مهریه و نفقه تاسقف 20 میلیون تومان

  • صلاحیت ها و وظایف شوراهای حل اختلاف کدامند؟

  • ضرورت افزایش سواد حقوقی و آگاهی عمومی در جامعه

  • ناکارآمدی قوانین مربوط به مجازات احتکار/ اصلاح این قوانین ضروری است

  • دلایل عدم استقبال دادگستری از مجازات های جایگزین حبس