استاد ایران شناسی:

جاذبه آثار باستانی همدان من را به سمت تاریخ و ایران شناسی کشید

دکتر حمدالله صادقی نیا در برنامه "حیاط خلوت" رادیو گفت و گو گفت: شاید به دلیل همین آثار باستانی و عشقی که به شهرم داشتم به این سمت کشیده شدم و حتی کتابی به اسم "همدان گاهواره تاریخ و تمدن ایران" نوشتم که در مرکز پژوهش های فرهنگی به چاپ رسیده است.

برنامه "حیاط خلوت" به دیدار دکتر حمدالله صادقی نیا رفته است و گذری بر زندگی کاری و شخصی استاد ایران شناسی دارد.

رادیو گفت وگو: دارای دکترای ایران شناسی با گرایش تاریخ هستید. آیا این گرایش به زادگاه تان که از همدان هستید باز می گردد یا به گونه ای خواست خانواده بوده است؟

صادقی نیا: طبیعی است که متولد شدن و زندگی در شهر همدان، باعث آشنا شدن با تاریخ گذشته ایران می شود و یک علاقه ای در قلب ایجاد می کند. من دیپلم را در همدان گرفتم و کارشناسی را در تهران کسب کردم و از همان زمان به مسائل تاریخی و ایران شناسی علاقه داشتم، بنابراین از مقطع کارشناسی ارشد و بعد دکترا، به دنبال علایق رفتم.

رادیو گفت وگو: البته در کارنامه تحصیلی و کاری شما بانکداری از دانشگاه علامه طباطبایی وجود دارد.

صادقی نیا: بعد از گرفتن دیپلم و انجام خدمت سربازی در بانک مسکن استخدام شدم. به عنوان یک کارمند بانک علاقه داشتم از تخصص بیشتری برخوردار باشم بنابراین در رشته دانشگاهی بانکداری را انتخاب کردم و بعد از لیسانس نیز همچنان مدتی در بانک بودم تا اینکه شرایط به صورتی درآمد که فکر کردم اگر به دنبال علایق قلبی ام بروم بهتر است و به همین دلیل در رشته تاریخ و بعد ایران شناسی و شرق شناسی ادامه تحصیل دادم.

رادیو گفت وگو: از خانواده پدری و تحصیلات ابتدایی و متوسطه تان در همدان با ما سخن بگویید.

صادقی نیا: ما پنج خواهر و برادر هستیم که بنده فرزند ارشد خانواده هستم. تحصیلات ابتدایی ام در مدرسه اتحاد همدان گذشت. دبیرستان را در مدارسی گذراندم که امروز با نام های امام خمینی و دکتر شریعتی شناخته می شوند.

بعد از دیپلم به دلیل اینکه در دانشگاه پذیرفته نشدم، دوره سربازی را طی کردم. بعد که برگشتم در دانشگاه قبول شدم و در بانک نیز مشغول به کار شدم.

رادیو گفت وگو: خواهران و برادران تان تحصیلات عالیه دارند؟

صادقی نیا: بله، آنها نیز تحصیلات عالیه دارند ولی در رشته بنده ادامه تحصیل ندادند. برادرم در حال حاضر جزو کاپیتان های نفت کش های وزارت نفت است. یکی از خواهرهایم دکتر داروساز است. یکی از خواهرهایم پرستاری خوانده است و خواهر دیگرم خانه دار است. 

رادیو گفت وگو: انتخاب رشته ها بر چه اساس صورت گرفت؟ خانواده در انتخاب رشته فرزندان نقشی داشتند؟

صادقی نیا: خانواده ام خیلی در این زمینه نقشی نداشتند. خوشبختانه پدر و مادری داشتیم که تمام انتخاب راه و شغل و تحصیل را به خودم واگذار کردند. مرحوم پدرم انسان خوش فکری و آزاده ای بود. ایشان فقط ما را به درس خواندن تشویق می کرد ولی اینکه چه رشته ای بخوانیم تفاوتی نمی کرد.

رادیو گفت وگو: آثار باستانی همدان چه تاثیری بر شما داشته است؟

صادقی نیا: شاید به دلیل همین آثار باستانی و عشقی که به شهرم داشتم به این سمت کشیده شدم و حتی کتابی به اسم "همدان گاهواره تاریخ و تمدن ایران" نوشتم که در مرکز پژوهش های فرهنگی به چاپ رسیده است.

امپرطوری بزرگ سلجوقیان را مردان بزرگ ایران اداره می کردند نه پادشاهان ترک تبار سلجوقی

رادیو گفت وگو: پایان نامه دوره کارشناسی ارشدتان سلجوقیان است و همینطور پایان نامه دکترای شما درباره تحولات سیاسی و اجتماعی ایران در دو قرن اخیر است. درباره اینها توضیح دهید.

صادقی نیا: رشته تحصیلی من در کارشناسی ارشد، تاریخ ایران بعد از اسلام بود. ایران تا مدت ها بعد از اسلام، حالت یکپارچگی نداشت. بنده معتقد هستم امپراطوری بزرگ سلجوقیان را مردان بزرگ ایران اداره می کردند نه پادشاهان ترک تبار سلجوقی. به این دلیل علاقه مند بودم زندگی و قدرت گرفتن و همچنین اقدامات این خاندان را مطالعه کنم.

رادیو گفت وگو: در مجموعه کتاب هایی که در کتابخانه شما می بینیم، آثار  بسیاری از دیرینه شناسی در شناخت خلیج فارس مشاهده می کنم. همچنین در خصوص مجموعه شهرهای ایران کتابی با عنوان ایران شهر نیز آثاری دیده می شود.

صادقی نیا: کتاب ایران شهر در حقیقت معرفی کلی از شهرهایی است که در ایران وجود دارد. ایران شهر تا کنون به ده جلد رسیده است. دانش نامه بزرگ ایران شناسی نیز تکمیل کننده این کار است. در این دانش نامه شهرهای کشورهای ایران را خیلی مفصل و جامع معرفی می کنیم. در ایران شهر، شهرها به صورت جامع و مفید معرفی می شود. وقتی دانش نامه جامع ایران شناسی به نتیجه برسد، ما صاحب یک منبع اصلی ایران شناسی خواهیم بود و دانشمندان و پژوهشگران می توانند به عنوان یک منبع درجه یک اصلی از آن استفاده کنند.

نمونه تحقیق بنیاد ایران شناسی در خصوص امامزاده ها و مساجد، در هیچ جایی پیدا نمی  شود

رادیو گفت وگو: در گفتگویی اشاره کردید که آثار بسیار زیادی در زمینه بقعه ها و امامزاده ها داریم. در این باره صحبت کنید.

صادقی نیا: این تحقیقات از چند سال پیش در بنیاد ایران شناسی شروع شد و در مورد مساجد دیرینه سال و امامزاده های شهرهای مختلف کشور، کار شد که نتیجه آن مجموعه بسیار ارزشمندی است. این مجموعه جزو منابع اصلی و دست اول در این زمینه تلقی می شود. تحقیقی که دوستان در بنیاد در خصوص امامزاده ها و مساجد انجام داده اند، نمونه اش را نمی توانیم در هیچ جای دیگری پیدا کنیم زیرا کاملاً اثری ارزشمند و مستند و علمی هستند که می تواند برای پژوهشگرها و علاقه مندان یک منبع بسیار معتبر تلقی شود.

رادیو گفت وگو: در کارنامه کاری تان فهرستی از مقالات و کتاب های چاپ شده و در حال چاپ می بینیم.

صادقی نیا: بنده زمانی که دانشجوی دکترا در کشور ارمنستان بودم، احساس کردم مقالاتی در رابطه با برخی از مسائل از جمله تعاملات فرهنگی دو کشور باید نوشته شود. از طرفی در آنجا همکاری هایی با رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در ارمنستان داشتم که بعضی از مقالات را بنا به سفارشات آنها می نوشتم.

رادیو گفت وگو: انتشار برخی نشریات مانند کهن روزگار و ایرانیان در ارمنستان در کارنامه شما است. در این باره صحبت می کنید.

صادقی نیا: نشریه کهن روزگار مربوط به انجمن علمی معلمان تاریخ استان اصفهان می شد. همسر بنده دبیر تاریخ بودند. ایشان در مقطعی دبیر این انجمن بودند و چون در این انجمن باید نشریه ای را چاپ می کردند، بنده با آنها در رابطه با این نشریه همکاری کردم. آن نشریه ای که در ارمنستان چاپ می شد، در حقیقت یک نشریه دانشجویی بود که با کمک چند تن از همکاران آن را منتشر می کردیم و در آن کشور ایران را معرفی می کردیم.

رادیو گفت وگو: سهم زادگاه تان میان آثارتان با وجود همه دلبستگی که دارید، تنها یک اثر است. تصور نمی کنید، نیاز به پژوهش بیشتر و شناساندن بیشتر درباره همدان وجود دارد.

صادقی نیا: همینطور است اما همدان پژوهشگرهای خیلی خوبی دارد که کارهای پژوهشی را در سطح بالایی در این استان انجام می دهند. بنابراین دلیل اینکه من کار بیشتری انجام ندادم، حضور دوستان است که درباره سایر جنبه های فرهنگی کار کردند و در حال انجام کار هستند. البته در میان کارهایی که انجام دادم، یک دایره المعارف یا اطلس استان همدان را نیز کار کردم که هنوز کامل نیست. امیدوار هستم وقتی این اطلس آماده شد بتوانم به چاپ برسانم.

البته نکته مهم این است که اگر بخواهیم درباره مسائل مختلف یک استان قلم فرسایی کنیم، کیفیت کار پایین می آید و بهتر است کار را سختگیرانه و با حساسیت و وسواس انجام داد.

رادیو گفت وگو: چه نیازها و عرصه هایی وجود دارد که بنیاد ایران شناسی باید به آن بپردازد.

صادقی نیا: مسائلی که نیاز به کار پژوهشی دارد توسط شورای پژوهشی و معاونت پژوهشی بنیاد صورت می گیرد. این مسئله از زمانی که ریاست بنیاد به آیت الله سید محمد خامنه ای رسید اهمیت بیشتری پیدا کرد زیرا ایشان از دانش و بینش بالایی برخوردار هستند و خوشبختانه کارهای پژوهشی را ارائه طریق و راهنمایی می کنند.

باید تلاش کنیم جنبه های فرهنگی مانند گویش ها و آداب و رسوم را حفظ کنیم

رادیو گفت وگو: شما تا چه حد در شناساندن مسائل متفاوت به روز هستید؟

صادقی نیا: ایران شناسی علمی نیست که باید دائما به روز کرد. مطالبی که در رابطه با ایران است، از قرن ها پیش وجود داشته و جنبه های مختلف فرهنگی ثابت مانده است. امروز باید تلاش کنیم بعضی از جنبه های فرهنگی را حفظ کنیم تا از بین نروند مانند بعضی از مراسم ها و گویش ها و آداب و رسوم که بیشتر در فرهنگ عامه وجود دارد. بنابراین باید از به روز شدن این فرهنگ ها جلوگیری کنیم. فرهنگ مجموعه ای از داشته هایی است که از گذشته گان در اختیار داریم.

رادیو گفت وگو: برای شناساندن فرهنگ و آئین ها، از تجهیزات روز چگونه می توانیم استفاده کنیم؟

صادقی نیا: خوشبختانه امروز فناوری به صورت همگانی در آمده است. امروز امکان ندارد به موسسه و اداره ای مراجعه کنید و رایانه در اختیار نداشته باشند. بنیاد ایران شناسی حسب وظیفه ای که دارد طبیعتاً در بسیاری از موارد از فناوری روز استفاده می کند.

رادیو گفت وگو: از زندگی خانوادگی امروزتان برای ما بگویید.

صادقی نیا: در سال 1359 ازدواج کردم. همسرم اصفهانی است و کارشناس ارشد تاریخ است. دوره دکترا را نیز طی کرده و فقط پایان نامه اش را ننوشته است. سه فرزند دارم که اولین آنها دختر است و دو فرزند دیگرم پسر است. دخترم در حال حاضر  کارهای انیمیشن انجام می دهد و در کشور مالزی در یک شرکت بین المللی مشغول به کار است. پسر بزرگم کارشناس ارشد کشتی سازی دارد و جزو مهندسین یکی از شرکت های کشتی سازی در ایران است. پسر کوچکم نیز مهندسی برق دارد و با دوستان شان یک شرکت در این زمینه تاسیس کردند و در این زمینه فعالیت می کنند.

رادیو گفت وگو: هیچ کدام از فرزندان تان به رشته های پدر و مادرشان علاقه پیدا نکردند؟

صادقی نیا: دخترم با توجه به اینکه کار هنری انجام می دهد به یک صورتی نزدیک به ما است ولی دو پسر دیگرم رشته های فنی می خوانند.

شایان ذکر است؛ برنامه "حیاط خلوت" هر شنبه تا چهارشنبه ساعت 6:30 بامداد از رادیو گفت و گو به روی آنتن می رود و علاقمندان می توانند برای دریافت فایل صوتی این برنامه به سایت رادیو گفت و گو مراجعه نمایند.

 

 

برای شنیدن فایل صوتی این برنامه دکمه پخش را کلیک کنید

نظر شنوندگان


captcha

برای بروزرسانی عبارت روی عکس کلیک کنید

این مطلب را به اشتراک بگذارید

گفت‌وگوی ویژه

مناظره ها

پرتال پورتال سازمانی بایگانی اسناد پورتال جامعه مجازی پورتال شبکه اجتماعی