استاد دانشگاه و حوزه در علوم فلسفی و حقوق انرژی:

متاسفانه فضای علمی کشور حریت ندارد

دکتر محمدباقر رنجبری گفت: متاسفانه 20 الی 30 درصد بدنه حوزه و دانشگاه هاحریت و فضای آزاد اندیشی را ندارند و این بزرگترین ضربه ای است که دارد به مجامع علمی ما می زند. فضای علمی کشور حریت ندارد.

برنامه "حیاط خلوت" رادیو گفت و گو مروری بر زندگی علمی و خانوادگی دکتر محمدباقر رنجبری استاد دانشگاه و حوزه در علوم فلسفی و حقوق انرژی زده است.

رادیو گفت وگو: شما مدرس در دو رشته فلسفه و حقوق انرژی هستید، اولا میزان علاقه مندی شما به این رشته ها چقدر است و اینکه چطور شد از فلسفه بعدا سر از حقوق انرژی درآوردید. ارتباط میان این اجزار را چگونه بر قرار کردید.

رنجبری: آنچیزی که انسان را به هر سمت و سویی می برد، برعکس حرفی که امروزی ها می زنند که دست خود انسان است، مشیت خداست. اما مشیت درست استفاده کردن، درست بهره برداری کردن و درست حرکت کردن مهم است. بعضی ها فکر می کنند زندگی همه اش اختیار و یا جبر است، هیچ کدام این دو نیست و چیزی ما بین این دو است. خداوند چندین گزینه را در  اختیار شما می گذارد این جبر است و انتخاب آنها توسط شما، اختیار است.

باید در زندگی به این توجه داشته باشیم که هر چیزی که در زندگی برایمان پیش می آید کدام را می توانیم انجام دهیم و آن انتخاب رفع نیازهای ما را می کند. نیازهای انسان متعدد هستند، نیازهای شخصی و نیازهای اجتماعی. نیازهای شخصی این است که انسان بتواند جهان بینی خودش را اصلاح کند و بر اساس یک زیر بنای فکری هم دنیای خودش و هم آخرت خودش را برنامه ریزی کند و این نیازمند به مباحث تعقلی است که اصطلاحا به آن فلسفه می گویند.

در بحث نیازهای اجتماعی خیلی مسایل وجود است و چیزی که هنوز در جامعه کم داریم رشته های تاپ و جدید دنیای امروز است ما رشته های علمی مان به سمت تخصصی می رود و هرچه جلوتر می رویم رشته ها زیادتر می شوند و نیاز اجتماعی ما به این بخش زیاد است چون تا صدها سال دیگر بخش انرژی یکی از ارکان اقتصادی است و حقوق جزا نمی تواند جوابگوی این رشته باشد، حقوق خصوصی با تمام جامعیتش باز در جاهایی نمی تواند جوابگو باشد، حقوق بین الملل و حقوق اساسی هم همینطور. لذا حقوق انرژی یک رشته میان رشته ای بین بخش های عمومی انرژی و رشته حقوق است.

رشته فقه، ذهن انسان را حقوقی می کند و این با ذوق و خلاقیتی که فقه به من می دهد به این سمت سوق می دهد.

رادیو گفت وگو: چگونه علاقه مند شدید تا طلبه شوید؟

رنجبری: با اینکه مردم نسبت به طلبگی تصویر های متفاوت دارند، هیچ کدام تصویر درستی ندارند، تا هفتاد الی 80 سال پیش تنها مرکز علمی کل ایران بزرگ، حوزه های علمیه بود و از همین حوزه ها طلبه های ریاضیدان، فیزیکدان و شیمی دان بیرون می آمد که مایه افتخار ایران شدند. وقتی حدود 80 سال پیش کلنگ دانشگاه تهران زده شد جوی در جامعه ما حاکم شد که بچه های باهوش خود را به دانشگاه بفرستیم. این خوب است اما هیچ وقت فکر نکردیم که در علوم دینی و علوم ماورایی از منابع انسانی خیلی قدر استفاده کنیم لذا در حق علوم دینی ظلم شد.

این علاقه بخاطر مسایل تربیتی هم بود، پدرم خیلی دوست داشت من روحانی شوم.  البته پدرم روحانی بودند. اما اینها مشوقات بیرونی است و آنکه درونی است این است که خداوند دست آدم را بگیرد. به نظرم طلبگی را تا خود خدا اجاز ندهد کسی نه می تواند وارد شود و نه می تواند خارج شود. من سال دو ریاضی بودم که وارد حوزه شدم و درسم را هم در کنارش خواندم.

رادیو گفت وگو: به عنوان کسی که مدرس هستید آیا دغدغه خاصی در این مدت داشته اید؟

رنجبری: دغدغه خاص بیشتر بر تربیت های خانوادگی افراد است، متاسفانه 20 الی 30 درصد بدنه حوزه و دانشگاه هاحریت و فضای آزاد اندیشی را ندارند و این بزرگترین ضربه ای است که دارد به مجامع علمی ما می زند. فضای علمی کشور حریت ندارد.

رادیو گفت وگو: شما برای تحصیل در رشته حقوق انرژی از ایران خارج  شدید و فکر می کنم هنوز هم این رشته را ایران ندارد؟

رنجبری: فکر می کنم دانشگاه تهران و دانشگاه شهید بهشتی این رشته را دارند. مشکل ما این است که دانشمند زیاد داریم اما کاربردی نیستند و فقط به درد کتابخانه و کتاب نوشتن می خورند چون اینها بیشتر رشته های محض را خوانده اند در حالیکه رشته های کاربردی رشته های میان رشته ای است.

 

حسن انتخاب موجب شاخص شدن مولفات برنامه ریزی، هدفگیری و مشورت کردن با اهل می شود

رادیو گفت وگو: شما به عنوان کسی که هم در حوزه و هم در دانشگاه درس خوانده اید و در دو زمینه متفاوت یعنی فلسفه و انرژی مشغول تدریس هستید، دیدگاهتان نسبت به بهار و آیین های نوروزی چگونه است؟

رنجبری: همه ما دارای عقل و شعور و فهم هستیم و بر اساس عقل که خداوند به ما عطا کرده سعی می کنیم به سمت کامل تر شدن برویم یعنی انسان فطرتا دوست دارد رشد کند و امروزش مانند دیروزش نباشد، بنابراین افراد دوست دارند که امسالشان نسبت به سال قبل تفاوت چشمگیری داشته باشد. بنابراین نیازمند مقدماتی است اولا باید سعی کند در برنامه ریزی های زندگی در سال جدید از آدم هایی که عاقل هستند مشورت زیادی را بگیرد در این صورت هم برنامه ریزی ما دقیق تر می شود و هم در هدف گیری هایمان واقع بین تر می شویم.

رادیو گفت وگو: می خواهم رد پایی از خانواده محترمتان را در این نکات بیابم.

رنجبری: در تربیت کودک عوامل مختلفی وجود دارد یک عامل خیلی مهم پدر و مادر هستند، اگر پدر و مادر درست فکر کردن را به فرزندش یاد بدهد درس درست زندگی کردن و درست مردن را هم یاد داده است. عامل دیگر هم محیط هایی است که انسان در آن قرار می گیرد. وقتی انسان بر اساس حوادث در هر شرایطی قرار گرفت، بتواند از آن شرایط چیزهای بد را یاد نگیرد و چیزهای خوب را یاد بگیرد، باز خودش توفیقی است که خدا به وی داده است ولی عامل سومی هم وجود دارد که می توان عامل اصلی نامید دست گیری خداوند است. چون خیلی از بچه ها هستند که در شرایط مساوی زندگی می کنند ولی می بینیم یکی از آنها یک شکلی در می آید و یکی دیگر به شکل دیگری در می آید.

اگر انسان به لطف و کرامت خدا توفیق حسن انتخاب را داشته باشد می تواند در بزرگسالی مولفات برنامه ریزی، مولفات هدفگیری، مولفات مشورت کردن با اهل را در زندگی اش یک شاخص کند.

رادیو گفت وگو: به دوران کودکی تان برگردیم، آیین های عید را آن موقع چگونه در منزل برگزار می کردید؟

رنجبری: یکسری آدابی است که تقریبا در ایران عمومی است. عموما مردم ایران در عید سعی می کنند جور دیگری باشند و حتی اگر با کسی نفرتی دارند سعی می کنند این را کنترل کنند و به رو نیاورند و یا حتی کدورت ها را کنار بزنند.

رادیو گفت وگو: از فضایی که در گذشته با پدر و مادرتان داشته اید و البته فضایی که هم اکنون با همسر و فرزندانتان دارید بگویید.

رنجبری: دوره کودکی ام با نابینایی مادرم همراه شد وقتی هم که من به دنیا آمدم به دلیل نامعلومی لال شدم و تا هفت سالگی نمی توانستم تکلم کنم و خداوند لطف کرد و نعمت تکلم به من عطا کرد.

رادیو گفت وگو: در زمان سال تحویل ما ایرانیان رسوم هایی را داریم، این حس و حال را مطرح کنید.

رنجبری: ما عیدی هایمان را از دست و پدر و مادرمان می گرفتیم، عیدی ها را در لابه لای قرآن می گذاشتند و از بابت تبرک به ما می دادند. بهترین خاطرات هم بودن با پدر و مادرمان بود و اینکه در کنارمان بودند و برایم آرامش بخش بود.

رادیو گفت وگو: شما سعی می کنید ایام عید را با خانواده باشید؟

رنجبری: بله من این ایام بیشتر با خانواده ام هستم، صبح که برای کار بیرون می روم تا ساعت سه الی چهار بعد از ظهر، شاید 10 بار تلفنی با مادر و یا همسرم صحبت می کنم و اگر بعد از این ساعت جایی من را دعوت کنند نمی روم و در کنار همسر و مادرم بودن برایم لذت بیشتری دارد. وقتی که با خانواده هستم آرامش خاصی را می گیرم.

رادیو گفت وگو: برای ایام عید هیچ وقت برنامه مسافرت با خانواده تان داشته اید؟

رنجبری: دوست دارم که به مسافرت بروم ولی چون جاده های ایران و وسیله های نقلیه ایران امنیت بالایی ندارند سعی می کنم در ایام اردیبهشت ماه که زیباتر هم است، بروم.

رادیو گفت وگو:  زمانی که برای تحصیل در خارج از کشور بودید، سال تحویل را کجا می گذراندید؟

رنجبری: آن ایام را در ایران بودم. مخصوصا سال تحویل عادتم این است و در 45 سالی عمری که دارم تا به حال نشده سال تحویلی غیر از خانه مادرم باشم. سال تحویل رفتن به کربلا و مشهد جور شد اما به نظر من مادر و پدر، خودشان زیارتگاه هستند وقتی که انسان به پدر و مادر نگاه می کند و با آنها با ملایمت صحبت می کند خودش عبادت است متاسفانه فرهنگ پدر و مادر در جامعه ایران کمرنگ شده است.

قابل ذکر است، برنامه "حیاط خلوت" از شنبه تا چهارشنبه ساعت 6:30 از شبکه رادیویی گفت و گو پخش می شود و علاقه مندان می توانند برای دریافت فایل صوتی این برنامه به سایت رادیو گفت و گو مراجعه کنند.

برای شنیدن فایل صوتی این برنامه دکمه پخش را کلیک کنید

نظر شنوندگان


captcha

برای بروزرسانی عبارت روی عکس کلیک کنید

این مطلب را به اشتراک بگذارید

گفت‌وگوی ویژه

مناظره ها

پرتال پورتال سازمانی بایگانی اسناد پورتال جامعه مجازی پورتال شبکه اجتماعی