دکتر محمود فتوحی فیروزآباد:

تا به امروز بالغ بر 470 مقاله علمی نوشته ام

رئیس دانشگاه صنعتی شریف گفت: عقیده دارم، علم امروزی طوری است که نباید پراکنده کاری کنیم و باید در یک حوزه متخصص شویم. نمی شود که یک نفر متخصص همه چیز باشد.

برنامه "حیاط خلوت" رادیو گفت و گو مروری بر زندگی علمی، پژوهشی، فرهنگی و هنری دکتر محمود فتوحی فیروزآباد استاد دانشگاه و رئیس دانشگاه صنعتی شریف و عضو ممتاز انجمن مهندسی برق و الکترونیک در سال 92 زده است.

رادیو گفت و گو: در چه سالی به دنیا آمدید؟

فتوحی فیروزآباد: در سال 1338 در روستای فیروزآباد از توابع شهرستان اشکذر در 15 کیلومتری یزد به دنیا آمدم.

رادیو گفت و گو: تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در یزد گذراندید؟

فتوحی فیروزآباد: تحصیلات ابتدایی را در روستای فیروزآباد گذراندم، چون روستای ما در سطح راهنمایی مدرسه نداشت به روستای دیگری رفتم که در فاصله یک و نیم کیلومتری با روستای ما فاصله داشت. آن زمان مدارس صبح و بعد از ظهر بود و هر روز چهار بار این مسیر را می رفتیم. چون در آن روستا دبیرستان نبود، آموزش و پرورش منطقه هم تصمیم گرفت یک نفر از روستای ما و یک نفر از روستایی که در آنجا مدرسه راهنمایی بود، برای دوره دبیرستان در مدرسه شبانه روزی در اصفهان انتخاب کند. از روستای ما، من انتخاب شدم چون وضعیت درسی بهتری نسبت به دیگران داشتم.

سال اول و دوم هم چیز خوب بود ولی در سال سوم خوابگاه ما تخریب شد و با هزینه مدرسه اتاقی را به همراه دوستم اجاره کردیم و در آنجا درس می خواندیم. سال چهارم بخاطر سختی هایی که بود به یزد آمدم و در آنجا درس خواندم.

دوره کارشناس، مهندسی برق در دانشگاه صنعتی شریف تحصیل کردم و در سال 1364 فارغ التحصیل  شدم. زمانی که بخاطر  انقلاب فرهنگی دانشگاه ها تعطیل شد و در این فاصله مدتی را در یزد حسابدار یک شرکت کوره آجرپزی بودم و حدود 2 سال هم مربی تربیتی در یک مدرسه راهنمایی بودم.

بعد از اتمام دوره کارشناسی، برای کارشناسی ارشد قرار بر این بود تا برای ادامه تحصیل به خارج از کشور بروم و آن موقع با توجه به اینکه کارشناسی را با رتبه اول از دانشگاه فارغ التحصیل شدم قرار بود وزارت علوم به من بورس بدهد منتها به من گفتند که ترجیح می دهیم تا کارشناسی ارشد را هم در ایران بخوانید و بعد برای دکتری به خارج بروید. من هم پذیرفتم و  امتحان دادم. آن زمان تعداد پذیرش کم بود و دانشگاه شریف اصلا کارشناسی ارشد نداشت من دو نوبت در دانشگاه تهران امتحان دادم در نوبت اول قبول نشدم و در نوبت دوم چهار نفر را از خودشان گرفتند و یک نفر هم از بیرون که من بودم.

 بعد از فارغ التحصیلی به وزارت علوم رفتم و آنها گفتند ما به این شکل بورس نمی دهیم و باید بروید مانند دیگران امتحان بدهید من هم امتحان دادم و خوشبختانه بورس وزارت علوم را گرفتم و در سال 1369 به کانادا رفتم و شش ماهی را در اتاوا برای دوره زبان انگلیسی بودم و بعد در چند دانشگاه پذیرش دادم و با توجه به مشورتی که با اساتیدم در تهران داشتم، دانشگاه ساسكاچوان را انتخاب کردم و کارشناسی ارشد و دکترایم را در این دانشگاه گذراندم و بعد از آن هم دوره پسا دکتری را گذراندم ضمن اینکه همسرم مشغول به تحصیل بود و بعد از مدتی به من پیوست. ایشان پزشک عمومی بود ولی در آنجا برای ادامه تحصیل و تخصص به خارجی ها اجازه نمی دادند که تخصص بگیرند برای همین دوره دکترا را در زمینه فارماکولوژی آغاز کرد و مجبور بودم بخاطر ایشان بمانم و ایشان هم دکترایش را گرفت و الان استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران هستند.  

در فاصله ای که همسرم درس می خواند بنده هم دوره فوق دکتری خواندم و یکسال هم عضو هیئت علمی همان دانشگاه بودم و در سال 1380 به ایران برگشتیم و دانشگاه صنعتی شریف هم ما را به عنوان هیئت علمی خودش پذیرفت.

رادیو گفت و گو:  از دوران کودکی و خانواده پدری با ما بگویید.

فتوحی فیروزآباد: همیشه مشهور بود که اهالی فیروزآباد دنبال درس و علم هستند مثلا آیت الله فیروزآبادی از این روستا هستند. پدرم از نعمت سواد محروم و یک کشاورز بودند و لازم بود که به ایشان کمک کنم و همیشه این جمله ایشان یادم است که می گفتند اگر درس نداری، بیا کمک کن. اولویتشان درس بود. مادرم نیز برایم خیلی زحمت می کشید و برای اینکه درس بخوانم و خوابم نبرد کنارم می نشست.

ما چهار برادر و دو خواهر هستیم. یکی از برادرهایم مهندسی عمران، برادر دیگرم دندان پزشک است و در یزد کار می کند و برادر سوم هم مهندس کشاورز است.

رادیو گفت و گو: به نظر می آید،  دوران کودکی سختی را داشتید؟

فتوحی فیروزآباد: به یاد دارم که چون پدرم دست تنها بود و من هم پسر بزرگ بودم بعد از مدرسه حتما باید به صحرا می رفتم و برای حیوانات آذوقه تهیه می کردم. ولی به طور کلی دوران خوبی بود و فکر می کنم آدم باید همیشه سختی زیاد بکشد تا بداند ارزش فعالیت و سختی که کشیده چیست.

رادیو گفت و گو: سرزندگی، شادابی شما، حاصل پیاده روی های گذشته است؟

فتوحی فیروزآباد: شاید یکی از دلایلش بوده، دلیل دیگر هم اینکه سیستم آموزشی آن موقع با الان متفاوت است. الان خانواده ها به میزان زیادی خانواده ها به فکر تحصیل فرزندان هستند وآنها را به کلاس می فرستند ولی در آن موقع چنین وضعیتی را نداشتیم یعنی سیستم طوری بود که به مدرسه می رفتیم و با هم درس می خواندیم و در بین راه تفریح هم با دوستان داشتیم. در زمان تابستان به طور کامل کار می کردم و می توانم بگویم در دوران زندگی ام هیچ وقت بیکار نگشته ام و حتی در زمان تعطیلی دانشگاه ها تلاش کردم حتما کاری را انجام دهم.

رادیو گفت و گو: آنچه که در کارنامه تحصیلی شما قابل توجه است انتخاب یک رشته و ادامه دادن آن تا پسا دکترا است. چگونه شد برق را انتخاب کردید؟

فتوحی فیروزآباد: مشکلی که الان در کشور داریم این است که رشته هایی که خیلی از دانش آموزان ما انتخاب می کنند بر مبنای شناخت کمتر است و این در بعضی مواقع مشکل ساز است. در آن زمان شناختی از رشته مهندسی برق نداشتم ولی خیلی به رشته ریاضی علاقه مند بودم. فقط  شنیده بودم که در بین رشته های مهندسی، برق به عنوان بهترین رشته شناخته می شود. وقتی رشته برق رفتم بین گرایش های مختلف، قدرت را دوست داشتم و آن را ملموس تر می دیدم و این انتخابم بر مبنای شناخت بود و بعد از آن هم که به کانادا رفتم با استادی که کار می کردم تلاش می کردم تا در فضایی که قرار گرفتم حداکثر استفاده را از وجود چنین شخصی بکنم و آنجا هم خیلی تلاش می کردم.

زمانی هم که به ایران برگشتم وقتی دانشگاه شریف من را استخدام کرد، یکسال به عنوان استادیار بودم و سال دوم دانشیار  شدم که معمولا این اتفاق کم است و درست به فاصله چهار سال استاد شدم و همیشه تلاش و کوشش خودم را کرده ام.

عقیده دارم، علم امروزی طوری است که ما نباید پراکنده کاری کنیم و باید در یک حوزه متخصص شویم. کار تخصصی و علمی باید در یک حوزه ولی در آن حوزه فرد متخصص باشد. نمی شود که یک نفر متخصص همه چیز باشد. البته ایرادی ندارد متخصص در کنار تخصص خود، مطالعاتی هم در حوزه های دیگر داشته باشد.

تا به امروز بالغ بر 470 مقاله علمی نوشته ام

رادیو گفت و گو: در کارنامه شما می بینیم که عضو ممتاز انجمن جهانی مهندسی برق و الکترونیک در سال 1392 هستید، در خصوص این انجمن و انتخاب خودتان توضیح بفرمایید.

فتوحی فیروزآباد: انجمنی به نام انجمن جهانی مهندسین برق و الکترونیک است که سابقه آن به زمان ادیسون برمی گردد. در ابتدا بیشتر اعضا از آمریکای شمالی و کانادا بودند ولی الان بالای 50 درصد از اعضا از دیگر کشورهای جهان هستند منتها مقر این انجمن که یکی از معتبرترین انجمن های علمی است در آمریکا می باشد.

علاوه بر آن در همه کشورهای دنیا، شاخه دارد از جمله در ایران. در حال حاضر چیزی بالغ بر 500 هزار عضو در سراسر دنیا دارد و اعضا اگر دانشجو باشند عضو دانشجویی هستند. من هم در سال 1992 میلادی زمانی که به کانادا رفتم عضو شدم. بعد از اینکه درس تمام شد به عنوان عضو عادی می تواندن باشند ولی از این به بعد دو رده دیگر با عنوان های عضو ارشد و عضو ممتاز دارد. برای عضو ارشد بودن فرد باید حداقل 10سال تجربه کاری با یکسری فعالیت های علمی داشته باشد آنهایی که دکترا دارند 5 سال باید سابقه کار داشته باشند و برای عضویت در این رده لازم است سه نفر عضو ممتاز آنها را توصیه کند و پروسه ای سختی نیست.

بعد از اینکه کسی عضو ارشد شد برای اینکه بخواهد عضو ممتاز شود اولا عضو ممتاز به میزان زیادی بر می گردد به کار کیفی که یک فرد انجام داده است و همچنین باید میزان ارجاع به فعالیت ها و کارهایش زیاد باشد. از طرفی خود فرد نمی تواند درخواست چنین عضویتی را بدهد و باید یک نفر دیگر وی را کاندیدا کند و در مورد تخصص این فرد بگوید در ضمن باید هفت نفر عضو ممتاز، شرایط فرد معرفی شد را تائید کنند و سپس تخصص و معرفی به انجمن جهانی مهندسین برق و الکترونیک تحویل داده می شود. این پروسه در حدود یک سال و نیم طول می کشد و خیلی از مواقع ممکن است چند بار تکرار کند تا بتواند عضو ممتاز شود.

این انجمن یک محدودیی هم دارد که بیش از یک دهم درصد از اعضای انجمن نمی توانند عضو ممتاز باشند. در حال حاضر چهار نفر در ایران در بخش های مختلف عضو ممتاز این انجمن هستند و هر چهار نفر در دانشکده برق دانشگاه صنعتی شریف مشغول به کار هستند و بنده هم این افتخار را داشته ام که در سال 1392 به عنوان عضو ممتاز این انجمن انتخاب شده ام. حدود دو سال یعنی یک دوره هم مسئول بخش انتخاب ایران در این انجمن بوده ام.

رادیو گفت و گو: آیا انجمن مهندسی برق و الکترونیک صاحب انتشارات است؟

فتوحی فیروزآباد: انجمن جهانی مهندسی برق و الکترونیک انتشارات مختلفی را در حوزه های مختلفی دارد و در زمینه مهندسی برق و کامپیوتر کار گسترده ای دارد. من برای شش سال عضو هیئت تحریره ترانس ساکشن شبکه های هوشمند بوده ام و در آخر سال 2016 این دوره تمام شد و انجمن از من خواست تا سردبیری مجله دیگری را بر عهده بگیرم و الان این مسئولیت را بر عهده دارم.

تلاش کرده ام انتشاراتی را که دارم به دلیل کیفی بودن مجلات مربوط به این انجمن اکثرا به این مجلات بفرستم. تا به امروز بالغ بر 470 مقاله علمی نوشته ام که تقریبا نیمی از آنها در مجلات و ژورنال های مختلف به چاپ رسیده و نیمی دیگر را در کنفرانس های بین المللی ارائه داده ام.

رادیو گفت و گو: انتخاب شما به عنوان یک درصد از دانشمندان جهان چگونه انجام شد؟

فتوحی فیروزآباد: موسسه تایمز این عنوان را انتخاب می کند و این موسسه همه ساله یک درصد دانشمندان پر استناد را انتخاب می کند. منظور از پراستناد بودن یعنی اینکه اگر شما کاری را انجام دادید چقدر دیگران به کار شما ارجاع داده اند. در سال 94 بنده هم در این لیست قرار گرفتم.

رادیو گفت و گو: از آشنایی با همسر و خانواده تان با ما صحبت کنید.

فتوحی فیروزآباد: ازدواج در یزد سنتی است، تقریبا در اواخر دوران کارشناسی ارشد در دانشگاه تهران تحصیل می کردم و یکی از دوستان نزدیکم که در یزد با هم تحصیل می کردیم به من گفتند که زمان ازدواجت است و من کسی را می شناسم که از اهالی اشکذر یزد و دانشجوی پزشکی است و مقیم تهران هستند. قبول کردم و به خانواده ام گفتم و آنها تحقیق کردند بعد هم به خواستگاری رفتم و در سال 1368 ازدواج کردیم. همسرم بعد از اینکه درس شان تمام شد به کانادا آمد و همان طوری که گفتم نتوانست تخصص خودش را بگیرد و چون در آنجا پزشکی عمومی را با عنوان کارشناسی ارشد می شناسند برای دکترا اقدام کردند و دکترای فارماکولوژی یا داروشناسی را خواندند. الان همسرم دکتر پروانه رحیمی مقدم دانشیار گروه فارماکولوژی دانشگاه علوم پزشکی ایران هستند.

رادیو گفت و گو: در رابطه با فرزندانتان بگویید.

فتوحی فیروزآباد: دو فرزند دارم که هر دو متولد کانادا هستند. دخترم بزرگتر هستند و دانشجوی رشته دندانپزشکی دانشگاه شهید بهشتی هستند و پسر هم در دبیرستان رشته ریاضی را می خواند.

قابل ذکر است، برنامه "حیاط خلوت" از شنبه تا چهارشنبه ساعت 6:30 از شبکه رادیویی گفت و گو پخش می شود و علاقه مندان می توانند برای دریافت فایل صوتی این برنامه به سایت رادیو گفت و گو مراجعه کنند.

برای شنیدن فایل صوتی این برنامه دکمه پخش را کلیک کنید

نظر شنوندگان


captcha

برای بروزرسانی عبارت روی عکس کلیک کنید

این مطلب را به اشتراک بگذارید

گفت‌وگوی ویژه

مناظره ها

پرتال پورتال سازمانی بایگانی اسناد پورتال جامعه مجازی پورتال شبکه اجتماعی