روایت رنگ‌ها هر روز از ساعت 11:55 به مدت 5 دقیقه

رادیو گفت و گو

روايت رنگ‌ها

شگردهای رسانه‌ای در علومِ شناختی| تکنیک 57: آتشفشان در دریا

همیشه عوامل بیرونی کمک می کنند تا ذهن انسان آرام باشد. اما گاهی رسانه کاری می کند که اصطلاحا سر آدم آتش بگیرد. این هنر رسانه است که با وجود خنکای بیرون می تواند آتش در جان مخاطب بیاندازد.

1400/08/29
|
11:30
|

به کزارش پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت‌وگو؛ از زیباترین صحنه هایی است که در طبیعت رخ می دهد، آتش فوران می کند و گدازه ها وارد آب های خروشان می شود. آتش فشان هایی که نماد داغی است و آبی که نماد خنکی است اینها در کنار هم یک حقیقت وجودی از دل طبیعت است که البته در ذهن انسان هم می تواند رخ دهد. اینجاست که یک شگرد رسانه ای با عنوان ” آتشفشان در دریا “ شکل می گیرد.

همیشه عوامل بیرونی کمک می کنند تا ذهن انسان آرام باشد. اما گاهی رسانه کاری می کند که اصطلاحا سر آدم آتش بگیرد. این هنر رسانه است که با وجود خنکای بیرون می تواند آتش در جان مخاطب بیاندازد. در چند ساله گذشته بسیار تلاش شده است که خبرها و تحلیل ها به سمتی برود که مخاطب را ناراحت و حتی خشمگین کند، این حالت را می توان یک بحران تمام عیار حساب کرد.

علیرضا داودی کارشناس‌ ارشد رسانه و علوم شناختی در گفتگو با فارس، ضمن تشریح کارکرد رسانه‌ های فارسی زبان بیگانه درخصوص تکنیک ” آتشفشان در دریا “ گفت: تکنیک ” آتشفشان در دریا “ یعنی استفاده از گزارها و پیام ها و مفاهیمی که مخاطب در مواجهه با آنها احساس می کند وقتی این موارد وارد فضای عمومی می شود ، در ذهن تبدیل به یک جزیره یا تبدیل به یک سازه می شود ، یعنی می خواهد چیزی را با خودش بسازد که اساسا از آنِ خودش نیست.

داودی افزود: خاصیت آتشفشان در وسط دریا چیست؟ وقتی گدازه ها به بیرون فوران می کنند و وارد آب می شوند ، سرد شده و به جزیره تبدیل می شوند، رسانه ها معاند اطلاعات را اصطلاحا از ذهن مخاطب فوران می دهند، فوران کجا اتفاق می افتد؟ آنجایی که من حاضر می شوم این مطالبی که از شما دریافت کردم را به غیر از خودم به دیگری هم منتقل کنم.

کارشناس‌ ارشد رسانه و علوم شناختی ادامه داد مثلا مساله کنکور از ذهن دانش آموزان به بیرون فوران می کند ، یک دفعه موجب نارضایتی از دستگاه آموزشی اتفاق می افتد یا عدم رضایت از غذای دانشجویی موجب اعتراض صنفی در دانشجویان می شود و با انتشار آن به بیرون از دانشگاه تبدیل به یک اعتراض امنیتی می شود.

داودی گفت: ذهن در یک حالت خنک کننده ای دارد اتفاق می افتد، به عنوان نمونه من دانشجو هستم ، وظیفه ام درس خواندن است اما یک دفعه به جای درس خواندن ، غذای سلف را بهانه می کنند و مانند آتشفشان عمل می کنند و دست به اعتراض می زنند، لحظه ای که این انفجار اتفاق می افتد، به لحاظ رنگی، این آتشفشان که تبدیل به جزیزه شده ، شکل بسیار زیبایی ایجاد می کند ، اما زیست بوم دریا را به خطر میاندازد ، که خنک کننده است و خود آتشفشان هم دچار اعوجاجات خواهد شد.

داودی ادامه داد: این مثال که می گویند کوه آتش به جگر دارد، اگر خاموش است رسانه ها کجا از آن استفاده می کنند آنجایی که می آیند بطور مثال راجع به مساله برق و خاموشی های مختلف، دما را بالا می برند و می گویند این خاموشی هم طبق برنامه زمانبندی نیست و به مصرف کنندگان اطلاع رسانی نشده است ، رسانه های بیگانه مدام این را به مردم منتقل می کنند که بدبخت هستید و.... یک باره آتشفشان درون مردم فوران می کند و به شکل اعتراض در خیابان نمود پیدا می کند.

کارشناس‌ ارشد رسانه و علوم شناختی ادامه داد یا فلان خانم در اعتراض به قطعی برق ، روسری و حجاب خود را برمی دارد، حال برق چه ربطی به روسری دارد، حالا این فوران یا تصنعی است برای نشان دادن قبح فوران و اعتراض یا واقعی و طبیعی است ، آنقدر فشار بر مردم حادث شده که نتیجه آن فوران و اعتراض مردم دیده می شود.

شگردهای رسانه ‌های بیگانه برای تغییر ذهن مخاطب فارسی زبان هر روز بیشتر می ‌شود، شناختن و درک این جنگ شناختی قسمتی از سواد رسانه‌ای مورد نیاز امروز ایران‌مان است. بنابراین رسانه ‌ها تلاش می کنند مطابق اهدافی که دارند در این فرآیند دخالت کنند. ایجاد، تغییر یا تقویت باورها، از کارکردهای رسانه ها در همراه سازی مخاطبان است.

این که اثر پیام تولیدی رسانه های یادشده به چه میزان با گذشت زمان از بین می رود، به عوامل گوناگونی بستگی دارد. اگر عامل احساسات یا پاتوس‌ در فرآیند انتقال پیام، پررنگ باشد، اثرگذاری آن اندک و زودگذر خواهد بود. اما اگر در فرآیند انتقال پیام همزمان به لوگوس یا منطق و ایتوس یا اعتبار پیام نیز توجه شده باشد، اثر پیام بلندمدت بوده و در باور و ذهن او تثبیت خواهد شد. در این مرحله، همچنین تثبیت پیام به ارزشی بستگی دارد که مخاطب برای آن پیام قائل است. برخی اوقات، پیام از چنان اهمیتی برخوردار می‌شود که مخاطب با ورود به چرخه پیام، خود به پیام دهنده و منبع پیام تبدیل می‌شود و به متقاعد کردن اطرافیان خود درباره موضوع مورد نظر می‌پردازد.

در نتیجه تولید و انتقال پیام های مختلف، مخاطبان به رفتارهای مبتنی بر باور جدید دست می زنند که نمونه‌های آن در نوع داخلی ، مشارکت در انتخابات و یا حمایت از سیاست‌ های نظام حاکم و یا افزایش مقبولیت نظام حکومتی در باور آنهاست. اگر پیام دهنده خارجی باشد، نتایج عملی این باور از تلاش برای نافرمانی مدنی تا اقدام برای سرنگونی نظام متفاوت است.

در برخی موارد حتی مخاطب ناخواسته در نقش جاسوس برای یک کشور خاریج ایفای نقش می‌کند. الگوی ” آشوب های خلاقانه “ که در برخی اعتراضات با عامل خارجی در ایران، عراق و لبنان دیده می شود، در این فرآیند شکل می گیرد.

مجموعه برنامه کوتاه ”روایت رنگ‌ها“ روایتی از تکنیک ‌های جنگ شناختی است که در شبکه رادیوییِ رادیو گفت و گو تولید و پخش می شود.

تکنیک ‌های رسانه‌ ای در دنیای امروز وارد فضای علوم شناختی شده است از این رو رادیو گفت و گو مجموعه برنامه‌ای 90 قسمتی برای آشنایی مخاطبان با این تکنیک‌ ها را تدارک دیده است.

”روایت رنگ‌ها“ نام این مجموعه برنامه‌ی تخصصی در حوزه علوم شناختی با محوریت شگردهای رسانه‌ای در انحراف افکار عمومی است که ماموریت این شبکه، در جریان ‌سازی موثر بر نخبگان و کنشگران جامعه ایرانی را محقق کرده است.

این مجموعه برنامه که در قالب ساختارهای نوین طراحی و تولید شده، در هر قسمت و در گفت و گو با دکتر علیرضا داودی کارشناس مسائل رسانه و متخصص علوم شناختی، با رویکردی تخصصی و تحلیلی و با مصداق‌های عینی به افشای تکنیک‌ های رسانه‌ های بیگانه و معاند در جهت تخریب ذهن مرم ایران می پردازد.

روایت رنگ‌ها هر روز ساعت 11:55 دقیقه از رادیو گفت و گو موج اف ام ردیف 103.5 مگاهرتز تقدیم علاقه‌مندان می‌شود.

دسترسی سریع
روایت رنگ‌ها