صدای پای شب دوشنبه‌ها از ساعت 22:00 به مدت 120 دقیقه

رادیو گفت و گو

صداي پاي شب

نگاهی به روند خلقِ هنریِ كلمه؛ شاعر، آفریدگار زبانی دیگر است

یک پژوهشگر ادبی در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو، درباره تمایز شعر با کلامِ عامه گفت: وقتی بنده می‌گویم "من خدایی دیگر گونه آفریدم" یک معنا دارد ولی وقتی امضای احمد شاملو پای آن باشد، معنایی دیگر می‌یابد.

1400/06/22
|
08:36
|

سعید فلاح فر در مصاحبه با برنامه "صدای پای شب" در رابطه با آغاز شعر و سرایش در دنیای هنر اظهار کرد: جمله‌ای معروف است که می‌گوید " ... و خداوند کلمه را آفرید" و بنده در ادامه می‌گویم "این شاعران بودند که شعر را سرودند".

وی افزود: زبان به معنای آن چه که در کلام روزمره از آن استفاده می‌کنیم، زائیده نیازها و خواسته‌های اکثریت و عموم جامعه است تا با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و خواسته‌های خود را ثبت کنند.

در این بین توسعه کلام در حدِ نیاز افراد جامعه است و شعرا، جزئی از خواص جامعه هستند اما چون در زیرمجموعه زایندگیِ زبانِ عمومی قرار ندارند، نمی‌توانند دست به تولیدِ زبان - به معنای کمالِ محاوره - بزنند؛ پس مجبورند از کلامِ عمومی و عامه استفاده کنند.

فلاح فر معتقد است شعرا وجهی جدید از کلمه، جمله و کلام را کشف می‌کنند که هم قابل انتقال باشد و همچنان عمق گیرد که با خواستِ شاعر منطبق گردد.

وی اضافه کرد: زبان به هر صورت توسعه می‌یابد ولی آنچه در بستر زبانِ کوچه و بازار اتفاق می‌افتد، زبانی است که از سوی اکثریت ایجاد شده و این کلام، زائیدة توسعه‌های اجتماعی است.

این شاعر و عکاس با "مثالی شعری" بحث را این‌گونه ادامه داد: شاعر می‌گوید "هوای قریه بارانی است" و این شبیه کلامِ مردم کوچه و بازار است ولی وقتی این جمله از زبان شاعر بُرون می‌آید، گویی بُعدی جدید ابداع می‌شود که کلمه را از معنای معمول و مرسوم بزرگ‌تر و عمیق‌تر می‌نماید و اینجاست که شعر خلق می‌شود.

فلاح فر در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو یادآوری کرد: بر خلافِ کتبِ قدیم که شعر را بر وزنِ قافیه و ردیف تعریف می‌کردند، امروز شعر را در جایی می‌یابیم که کلام از دایره سخن عموم خارج شود.

وی ادامه داد: وقتی بنده می‌گویم "من خدایی دیگرگونه آفریدم" یک معنا دارد ولی وقتی امضای احمد شاملو پای آن باشد، معنایی دیگر می‌یابد. یعنی سابقه شاعر، فضای اجتماعی و دیگر اِلمان‌ها در ویژگی زبانِ شعر و تفاوتِ آن با کلامِ عمومِ جامعه متفاوت است.

فلاح فر گفت: وقتی شعر "زمستان اخوان" را در پاییز یا بهار بخوانید، قطعاً تفاوت در خوانش بروز می‌کند و انواع نشانه‌ها وجود دارد تا به مخاطب گوشزد کند که فلان جمله در یک قطعه شعر، جمله‌ای عادی نیست و باید از بعدی دیگر بدان نگریست.

دسترسی سریع
صدای پای شب