گفت و گوی اقتصادی شنبه تا چهارشنبه از ساعت ساعت 14:30 به مدت 70 دقیقه

رادیو گفت و گو

گفت و گوي اقتصادي

نگاهی به اشكالات اجرای "بانكداری بدون ربا"؛ وقتی رباخواران مجری قانون می شوند

حسین صمصامی درباره سیستم ربوی از دوران پیش و پس از انقلاب، اجرای قانون بانکداری بدون ربا توسط بانکها را یک اشکال اساسی دانست.

1399/03/18
|
12:30
|

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت و گو، حسین صمصامی استاد دانشگاه شهید بهشتی در برنامه گفت و گوی اقتصادی با موضوع «بانک ها و چرخش اقتصاد ایران» گفت: در بحث بانک یک اشکال اساسی داریم و آن ساختار نهادی است.
وی ادامه داد: چهل و یکسال قبل که 36 بانک فعال داشتیم این بانک ها ناشی از شرایط انقلاب و فرار سرمایه گذاران ملی اعلام و تبدیل به 9 بانک شدند. بعد از آن مهم ترین بحث در تحول در نظام بانکی دنبال کردن بانکداری بدون ربا بود. این قانون از سال 63 تصویب و ابلاغ شد.

*قانون بانکداری بدون ربا درست اجرا نشد
صمصامی با اعلام اینکه قانون عملیات بانکی بدون ربا اگر به مفهوم درست خودش اجرایی نشد، گفت: یکی از موضوعات و مشکلاتی که داریم ساختار نهادی که قرار است قانون بانکداری بدون ربا را اجرا کند. این قانون توسط همین بانک هایی اجرایی شد که با سیستم ربوی عجین شده بود از پیش از انقلاب تا دوران پس از انقلاب؛ به عبارتی قانون را سپردیم به نهادی که قوام و دوام آن از رباست.
وی با اشاره به اینکه وقتی این قانون را به نهاد –بانک های- ربوی سپردیم، اینجا نمی توانست بانک با قانون انطباق پیدا کند اما در اجرا فعالیت های قانونی را با ماهیت خود بانک انطباق دادند. به عنوان مثل به مشتری بانک با اسم اسلامی پول دادیم اما او سود پرداخت کرد.

*واکاوی نظام بانکی و انطباق عملکرد با سیستم ربوی
این استاد دانشگاه گفت: اکثر عقود بانکی را می شود براساس قانون فوق واکاوی کرد و در عمل دید چه اتفاقی افتاده است. الان هم که بانک ها ساده تر شدند و در قالب کارت مرابحه (عقد مرابحه) پولی را به مشتری می دهند و براساس سیستم ربوی شان عمل می کنند.
صمصامی با بیان اینکه در تطبیق قانون بانکداری بدون ربا با ماهیت واقعی بانک افراد متخصص فقهی پیدا شدند و آن را با فعالیت ربوی تطبیق دادند، گفت: نتیجه اینکه در سال 98 بانک مرکزی اعلام کرد سیستم بانکی 975 هزار میلیارد تومان تسهیلات پرداخت کرده است. این تسهیلات هم براساس قانون در قالب تسهیلات اسلامی هست اما اگر این عقود اسلامی به معنای واقعی خودش اجرا می شد باید چرخشی میان حجم تسهیلات و بخش واقعی اقتصاد اتفاق بیفتد. [اشاره به اینکه تسهیلات مورد اشاره در بخش واقعی اقتصاد پیدا وارد می شد.]

*جای خالی نقش آفرینی تسهیلات بانکی
وی با بیان اینکه در رشد نقدینگی عامل اصلی نظام بانکی است و 30 درصد رشد نقدینگی هم در سال گذشته صورت گرفته است، گفت: آمار می گوید رشد اقتصادی سال گذشته منفی 7درصد بوده همچنین رشد خدمات و سرمایه گذاری منفی هم منفی بوده و سوالی که مطرح می شود این است که این تسهیلات پرداختی نقش شان کجاست.
در بخش دیگری صمصامی با بیان اینکه سیستم بانکی نه مشخصا ربوی است و نه مشخصا بدون ربا به طرح این موضوع پرداخت که سالانه 270 هزار میلیارد تومان سود بین سپرده های بانکی توزیع می شود.
این استاد دانشگاه گفت: یک اشتباه راهبردی این بود که نهاد انتخاب شده برای اجرای قانون بانکداری –بدون ربا- و اجراکننده قانون درست نبوده است.

*اسلام بانک خصوصی ندارد
وی سپس به مشکل بانک های خصوصی پرداخت: اجازه دادیم که بانک های خصوصی ایجاد شود در حالی که شهید صدر در کتابی درباره بانکداری می نویسد در اسلام بانک خصوصی نداریم. استدلال وی این است که به دلیل خلق پول در بانک ها این موضوع باعث حق آقایی برای صاحبان بانک می شود. به عبارتی منافع کلانی برای صاحبانش ایجاد می شود و توزیع درآمد را نامتعادل می کند. از سال 80 به بعد بانک های خصوصی آمدند و الان حجم سپرده های در بانک های خصوصی منافع زیادی برای سهامداران ایجاد کرده است.
انتهای پیام/

دسترسی سریع
گفت و گوی اقتصادی