تاریخچه آغاز به کار رادیو

تاریخچه تاسیس رادیو در ایران نیز با تلگراف بی سیم ارتباط دارد . در سال 1303 (1924م) ، وزارت جنگ وقت ، به منظور بر پایی مقدمات راه اندازی تلگراف بی سیم ، یک دستگاه کامل فرستنده بی سیم موج بلند به قدرت 20 کیلوات برای تهران و ....

تاریخچه تاسیس رادیو در ایران نیز با تلگراف بی سیم ارتباط دارد . در سال 1303 (1924م) ، وزارت جنگ وقت ، به منظور بر پایی مقدمات راه اندازی تلگراف بی سیم ، یک دستگاه کامل فرستنده بی سیم موج بلند به قدرت 20 کیلوات برای تهران و شش دستگاه موج بلند چهار کیلوواتی برای شهرهای : کرمانشاه ، تیریز ، کرمان ، مشهد و خرمشهر سفارش داد.

الف) ورود و تاسیس رادیو در ایران

تاریخچه تاسیس رادیو در ایران نیز با تلگراف بی سیم ارتباط دارد . در سال 1303 (1924م) ، وزارت جنگ وقت ، به منظور بر پایی مقدمات راه اندازی تلگراف بی سیم ، یک دستگاه کامل فرستنده بی سیم موج بلند به قدرت 20 کیلوات برای تهران و شش دستگاه موج بلند چهار کیلوواتی برای شهرهای : کرمانشاه ، تیریز ، کرمان ، مشهد و خرمشهر سفارش داد. www.irib.ir))

از همان زمان ساختمانهای لازم نیز در زمین های قصر قاجار احداث گردید و نخستین دکل موج بلند به ارتفاع 120 متر در این زمین ­ها نصب شد و دستگاه فرستنده 20 کیلواتی موج بلند نیز در روز 24 اردیبهشت نصب گردید و در همان زمان آموزشگاهی در وزارت جنگ به نام مدرسه بی سیم قشون تاسیس شد تا به تربیت نیروی انسانی لازم برای بهره برداری از فرستنده بی سیم اقدام کند .

بالاخره در روز 6 اردیبهشت 1305 و در ساعت سه بعد اظهر ، نخستین فرستنده بی سیم ایران ، به دست رضاشاه پهلوی با پخش تلگرافی برای دعوت عمومی جهت همکاری با کشورهای مختلف جهان گشایش یافت. (کاوه ، 1379: 15 )

هیات وزیران در روز 2 مهرماه 1313 استفاده از رایو را تصویب کرد ومقرارتی وضع شد که برای نصب آنتن و استفاده از رادیو اجازه وزارت پست و تلگراف و تلفن لازم بود.( www.irib.ir) بدین ترتیب در ادامه ، مقدمات ایجاد رادیو در سال 1316 بر اساس گزارش وزیر پست و تلگراف وقت ، برای ایجاد مرکز فرستنده­ی رادیو در تهران ، با اجازه و موافقت رضاشاه برای خرید سه دستگاه فرستنده رادیویی موج کوتاه وموج متوسط و همچنین احداث ساختمانهای لازم فراهم شدو به دنبال این اقدام تاسیس رادیو در تهران در ماده یازدهم اساسنامه سازمان پرورش افکار( که در همام سال تاسیس شد) پیش بینی گردید. از اینرو به دنبال تصویب اساسنامه مذکور در روز 12 دی ماه 1317 و تشکیل کموسیونهای شش گانه آن از جمله رادیو، پی گیری و تاسیس نخستین رادیوی ایران بیش از پیش قوت گرفت .( حجازی، 1376: 13 )

سرانجام در 4 اردیبهشت 1319 اولین فرستنده رادیویی ایران در محل بی سیم در جاده شمیران افتتاح شد . www.irib.ir)) با حضور ولیعهد و سخنرانی متین دفتری (نخست وزیر وقت) این فرستنده گشایش یافت و به پخش برنامه که شامل : اخبار، موسیقی ایرانی ، موسیقی خارجی و گفتارهای ساده در مورد کشاورزی ،بهداشت ، تاریخ، جغرافیا، ورزش،... بود پرداخت.(معاونت خدمات مدیریت و اطلاع رسانی ریاست جمهوری ، 1379: 19-25)

ب) برنامه های رادیو در ابتدا

درسال 1319 رادیو تهران در 24 ساعت شبانه روز تنها 8 ساعت برنامه اجرا می کرد که شامل اخبار ، موسیقی ایرانی ، گفتار مذهبی ، فرهنگی و...بود، در سال 1322 رادیو تهران بخش دیگری به تعداد بخش های قبلی خود افزود و صبح­ها نیز برنامه های آن سه ساعت افزایش یافت . در سال 1324 برای روزهای تعطیل نیز برنامه مدون پخش می گردید.( www.irib.ir) در بدو تاسیس رادیو تهران دارای دو فرستنده که یکی برای موج متوسط و دیگری برای موج کوتاه بود، برای پخش برنامه های خود از یک استودیوی در محل اداره بی سیم استفاده می کرد. در سال 1327 یک فرستنده در اختیار رادیو قرار گرفت و یک ساختمان کوچک در میدان ارگ برای پخش اخبار ساخته شد. در سال 1336 نام رادیو تهران به رادیو ایران تبدیل و بعدها در جنب رادیو ایران فرستنده­ی بنام رادیو تهران مشغول به کار گردید که درآغاز تنها موسیقی از طریق آن پخش می شد.( www.irib.ir)

پ) شبکه های رادیویی

اداره رادیو در بدو تاسیس به اداره کل انتشارات و تبلیغات به مدیریت دکتر عیسی صدیق اعلم ، استاد دانشگاه واگذار گردید. کسانی که در رادیو مشغول کار شدند از میان فرهنگیان و هنرمندان شایسته و باذوق انتخاب و از سایر وزارتخانها به اداره کل انتشارات و تبلیغات منتقل می شدند.( www.irib.ir)

مسئول تهیه و پخش اخبار رادیو ، خبرگزاری پارس بوده که روزگاری آژانس پارس نام داشت (ایرنا کنونی) (www.irib.ir) البته با شعله ور شدن آتش جنگ جهانی دوم، پیشرفتهای رادیو در ایران همانند بسیاری از فعالیتهای دیگر در کشور متوقف شد.چند سال تقریبا وضع به همین صورت باقی ماند.(کاوه ، 1376 : 16)

اما پس از پایان جنگ، به تدریج کار رشد و گسترش شبکه­های رادیویی و ایجاد مراکز رادیویی در مرکز استانها و برخی شهرستانهای مهم کشور دنبال شد.ابتدا در سال 1326 مرکز رادیویی تبریز راه اندازی شد و سپس مراکز ارومیه، اهواز، شیراز، کرمانشاه، مشهد،کرمان، سنندج، زاهدان،رشت،گرگان، ایجاد شدندو تا سال 1340 ،تعداد آنها به 12 مرکز رادیویی رسید.

این روند بعدها همچنان ادامه یافت. البته بسیاری از این مراکز در ابتدای کار از فرستنده­های ارتش استفاده می کردند، ولی به تدریج به فرستنده های اختصاصی رادیو مجهز شدندو همچنین این مراکز، برنامه­های خود را به زبان وگویش­های فارسی و دیگر زبانهای محلی اقوام ایرانی مربوط تولید و پخش می کردند.(حجازی، 1376: 14 )

ج) رادیو و دولت

شایان ذکر است که پس از جنگ جهانی دوم، همچنین، به منظور دریافت پیام­های رادیویی توسط مردم، طرح­هایی نیز در خصوص تهیه و نصب گیرنده گیرنده رادیوو بلندگو در شهرها از طرف شهرداری و در برخی از روستاها توسط مالکان ده انجام شد که اوج آن بعد از پیدایش رادیوهای ترانزیستوری ارزان قیمت بود. همچنانکه دولت وقت، در فروردین 1343 تصمیم گرفت همزمان با اجرای قانون اصلاحات ارضی و به منظور بالا بردن سطح معلومات فنی و اجتماعی کشاورزان و دستیابی به سایر اهداف تنظیم شده با همکاری بانک اعتبار کشاورزی و عمران روستایی، ترتیبی داده شود که مقدار کافی رادیوهای ترانزیستوری ارزان قیمت تهیه و به اقساط طولانی از طریق شرکت­های تعاون وروستایی در اختیار کشاورزان قرار گیرد که این طرح به رشد و همه گیر شدن رادیو در میان تمام اقشار جامعه کمک کرد.(معاونت خدمات مدیریت و اطلاع رسانی ریاست جمهوری ،1379 : 307و 529-539)

پس از انقلاب اسلامی، نام رادیو و تلویزیون ملی به صدا و سیمای جمهوری اسلامی تغییر پیدا کرد و رادیو زیر نظر صدا و سیما دارای اهداف و تشکیلات خاص خود گشت و همکنون با شبکه های متعدد به کار خود همانند گذشته رو به پیشرفت ادامه می دهد.( www.irib.ir)

1399/02/03
|
12:11
دسترسی سریع